ԵՎՐՈ-2024-ն իր մասին խոսել է տալիս նաև ֆուտբոլային խաղադաշտի սահմաններից դուրս։ Էլ ի՞նչ խոշոր մրցաշար առանց տույժերի, տուգանքների և խախտումների։ Առաջարկում ենք ծանոթանալ և վերհիշել ընթացիկ ԵՎՐՈ-ի խախտումները, որոնցից ՈւԵՖԱ-ն արդեն հասցրել է վաստակել 1,3 միլիոն եվրո։
Ինչի՞ համար են տույժերը
Սկսենք սկզբից: ԵՎՐՈ-2024-ի համար առանձին կարգապահական օրենսգիրք չի մշակվել, այն գործում է ՈւԵՖԱ-ի ընդհանուր կանոններին համաձայն։ Ազգային ասոցիացիաները պատժվում են երկրպագուների կողմից տարաբնույթ խախտումների համար՝ սկսած խաղադաշտում առարկաներ նետելուց մինչև սադրիչ վանկարկումներ ու բռնության կոչեր հնչեցնելուց։ Սովորաբար, պատժվում են այն ֆեդերացիաները, որոնց երկրպագուները ինչ-որ խախտում են արել, բայց եթե կազմակերպիչը (Գերմանիան) անփութություն է ցուցաբերել, նա նույնպես կարող է ճաշակել պատժի դառնությունը։ Պատժամիջոցների շրջանակը լայն է՝ սովորական զգուշացումներից ու տուգանքներից մինչև որակազրկում և առանց երկրպագուների հանդիպումներ։
ԵՎՐՈ-2024-ի խմբային փուլի տուգանքները․
- Խորվաթիա — 220 875 եվրո
- Ալբանիա — 171 375 եվրո
- Սերբիա — 166 625 եվրո
- Թուրքիա — 95 125 եվրո
- Շվեյցարիա — 91 750 եվրո
- Ռումինիա — 84 250 եվրո
- Հունգարիա — 82 250 եվրո
- Ավստրիա — 59 875 եվրո
- Լեհաստան — 56 375 եվրո
- Սլովենիա — 51 250 եվրո
- Վրաստան — 46 000 եվրո
- Իտալիա — 30 000 եվրո
- Գերմանիա — 23 375 եվրո
- Ուկրաինա — 23 000 եվրո
- Նիդերլանդներ — 20 500 եվրո
- Բելգիա — 17 270 եվրո
- Պորտուգալիա — 14 500 եվրո
- Անգլիա — 12 500 եվրո
- Դանիա — 10 000 եվրո
- Շոտլանդիա — 9 000 եվրո
- Չեխիա — 7 750 եվրո
- Ֆրանսիա — 0 եվրո
- Սլովակիա — 0 եվրո
- Իսպանիա — 0 եվրո
Անսանձելի բալկանները ԵՎՐՈ-2024-ի դաշտերում
Ընթացիկ ԵՎՐՈ-ի ամենահաճախակի գրանցվող խախտումները եղել են տիրբունաներից խաղադաշտ առարկաներ նետելը, չթույլատրվող վայրերում ճայթուկներ օգտագործելը և իհարկե երկրպագուների՝ խաղադաշտ ներխուժելը։ Այս երեքը ԵՎՐՈ-2024-ի թոփ խախտումներն են՝ դեռևս այս պահի դրությամբ։
Իսկ այժմ վերադառնանք բալկաններին։ Ամենաշատը ԵՎՐՈ-2024-ում խախտումներով աչքի են ընկել բալկանյան երկրների երկրպագուները՝ Խորվաթիան, Սերբիան, Ալբանիան և Սլովենիան միասին վճարել են տուգանքի ընդհանուր ֆոնդի գրեթե կեսը (610 հազար եվրո)։ Խորվաթ և ալբանացի երկրպագուների պատճառով սերբերը խմբային փուլի ժամանակ նույնիսկ սպառնացին դուրս գալ մրցաշարից՝ մահ սերբերին վանկարկումների պատճառով, բայց բանը դրան չհասավ։
Ռոնալդուի փառքի պտուղները «քաղում» է Գերմանիան
Գերմանիան, որպես մրցաշարի կազմակերպիչ երկիր, երկու տուգանք է ստացել՝ ընդհանուր 20 000 եվրոյի չափով։ Բանն այն է, որ այս ամենի չակերտավոր մեղավորը պորտուգալացիների հավերժական առաջատարն է՝ Ռոնալդուն։ Երկրպագուները ամենից հաճախ նրա մասնակցությամբ խաղերում են ներխուժել մարզադաշտ՝ իրենց սիրելի աստղի հետ լուսանկարվելու համար։ Եթե դրան էլ գումարենք այն փաստը, որ սա Կրիշտիանուի վերջին ԵՎՐՈ-ն է, ապա նա երկրպագուների աչքերում դառնում է ավելի «ցանկալի»։
Թուրքական դատավճիռ Գերմանիայում
Ընթացիկ ԵՎՐՈ-ի թերևս գլխավոր սկանդալը գրանցվեց 1/8-րդ եզրափակիչի Ավստրիա-Թուրքիա խաղում (1։2): Թուրքերի դուբլ գրանցած պաշտպանը խփած գոլից հետո ցուցադրեց «Գորշ գայլերի» նշանը (Թուրքիայի Ազգայնական շարժում կուսակցության ռազմական թևն է, հայտնի են իրենց ծայրահեղ ազգայնական և հակահայ կեցվածքով)։ Գոլի նմանատիպ տոնումը, հավանաբար, մի քանի զրո կարժենա թուրքերի վրա, քանի որ Գերմանիայի ՆԳՆ-ն և ՈւԵՖԱ-ն հետաքննություն սկսեցին դրա վերաբերյալ։
Ո՞ւր են գնում այդ գումարները
ՈւԵՖԱ-ն չի բացահայտում մանրամասները, սակայն բյուջեում վստահորեն գրանցում է բոլոր տուգանքները որպես եկամուտ։ Այսինքն՝ դրանք կարող են ծախսվել ցանկացած ուղղությամբ՝ սկսած մրցույթի մասնակից ակումբներին վճարումներից՝ ԵՎՐՈ-ին իրենց խաղացողների մասնակցության համար, մինչև կրթական ծրագրերի ֆինանսավորում և ռեզերվների համալրում։ Միակ պարզաբանումը ՈւԵՖԱ-ից այն է, որ նման վճարները ապահովում են կարգապահական մարմինների գործունեությունը և դատավարության ծախսերը։ Օրինակ՝ 2023/24 մրցաշրջանում ակումբների կամ հավաքականների միջև ընթացող դատավարությունների համար բյուջե է տրամադրվել 5,7 միլիոն եվրո։
Եվրոպայի առաջնությանը գրանցված խախտումներից առաջացած եկամտից շատ ավելի ծանրակշիռ մուտքեր է ապահովում ակումբային ֆուտբոլը, որտեղ տուգանքներն ավելի խոշոր ու ծանր են տուգանվողների համար։ Օրինակ՝ մայիսին պորտուգալական «Պորտուն» պարտավորվել է վճարել 1,5 միլիոն եվրո՝ վարկային պարտքերի մասին կեղծ տեղեկությունների համար․ ավելի շատ, քան ամբողջ ԵՎՐՈ-2024-ի ժամանակ տուգանված բոլոր հավաքականները միասին վերցրած։
