Նրանք չգիտեն , թե ինչպես հաղթել, բայց մոռացել են նաև պարտվելու բանաձևը

Ասիայում շարունակվում է Աշխարհի 2022-ի առաջնության ընտրական մրցաշարը:

Երեկ, ԿԺԴՀ-ի և Հարավային Կորեայի ազգային հավաքականները պատմության մեջ երկրորդ անգամ հանդիպեցին ֆուտբոլային դաշտում: Ուշագրավ է, որ հանդիպումը տեղի ունեցավ Փհենյանում: Վերջին անգամ թիմերը Հյուսիսային Կորեայում հանդիպել էին 29 տարի առաջ :

Բաժանումը

Գաղտնիք չէ, որ այս պետությունները ռազմական հակամարտության մեջ են գտնվում: Դրա ակունքները գտնվում են 2-րդ համաշխարհային պատերազմի հորձանուտներում: Կորեայի բաժանումը տեղի ունեցավ 1945 թվականին, երբ երկիրը ազատվեց Ճապոնիայի երկարամյա օկուպացիայից: Ցավոք, կորեացիների ուրախությունը երկար չտևեց, քանի որ երկիրը բաժանվեց ԱՄՆ- ի և Խորհրդային Միության միջև: Հյուսիսային հատվածը Խորհրդային Միությանը, հարավայինը ՝ ԱՄՆ-ին:

Պատերազմական գործողությունները սկսվեցին 1950- ական թվականներից ՝ խլելով միլիոնավոր կորեացիների կյանքեր: Այդ ընթացքում, նրանց հակամարտությունը դադարեց լոկալ բնույթ կրել և վերածվեց համաշխարհային գերտերությունների քաղաքական խաղերի թատերաբեմի:

Գաղտնիք չէ, որ սպորտը, և հատկապես՝ ֆուտբոլը, հաճախ օգտագործվում են որպես քաղաքական գործիք: Բացառություն չէր նաև այս դեպքը:

Կուլիսային խաղեր

Ֆուտբոլային քաղաքականության լավագույն ստրատեգներից էր ՝ Կիմ Իր Սենը: Նրա կառավարման վերջին տարիներին, Հյուսիսային Կորեայի ֆուտբոլը ավելի բարձ մակարդակի վրա էր, քան նրանց հարևաններինը: «Ազգի հայրը» գիտակցում էր, որ սպորտը միավորում է մարդկանց, թուլացնում է լարվածությունը: Դա էր պատճառը, որ երբ միջազգային հանրությունը ճնշում էր գործադրում, պատերազմը հասցրել էր աննախադեպ ավերվածություններ, երկրի բնակիչները սկսում էին բողոքել ՝ չտեսնելով լույս թունելի վերջում, նա օգտագործում էր ՝ «թաքուն հարված» անվանումը ստացած մարտավարությունը:

«Եթե ուզում ես , որ հասարակությունը ընդվզման փորձեր չանի, ուրեմն պետք է ղեկավարես նրանց ուղեղները և մարմինները». Կիմ Իր Սեն

Հասարակության ուղեղները կառավարելու գլխավոր միջոցը թերթերն ու հեռուստատեսությունն էր: Դրանք շատ լավ էին կատարում իրենց առջև դրված խնդիրները, սակայն, աղքատ, գործազուրկ բնակչությանը պետք էր ապահովել ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությամբ: Ստեղծվեցին մի շարք սպորտային խմբակներ, որոնք երիտասարդների շրջանում խրախուսում էին կարգապահությունը և առողջ ապրելակերպը: Այդպիսի խմբակների շարքում էր նաև «Ազատ Աշխատավորներ» ֆուտբոլային ակումբը: Դա սիրողական մակարդակ ունեցող թիմ էր, որը ամբողջովին կազմված էր բանվորներից: Բայց կար մի խնդիր. ու՞մ հետ պետք է մրցեր այդ թիմը: Երկրում չկային ակումբներ, և ֆուտբոլային մրցաշար ունենալու մասին նույնիսկ մտածելն էր դժվար: Կիմը որոշեց օգտագործել բանակայիններին ՝ ստեղծելով 7 բանակային ակումբ: Եվ այսպես, 1955 թվականին ՝ Կիմը հայտարարեց Ազգային լիգայի ստեղծման մասին:

Հարավային Կորեայում ամեն ինչ ավելի պարզ էր: Երկրի ղեկավարությունը ընտրել էր կառավարման դեմոկրատական ձևը, և երկրում արդեն 1948-ին ընթանում էին կանոնավոր ֆուտբոլային մրցաշարեր: Ակումբները ունեին սեփականատերեր և վայելում էին լիակատար անկախություն: Դա էր պատճառներից մեկը, որ նրանք արդեն հասցրել էին մասնակցել 1954 թվականի՝ Աշխարհի առաջնության եզրափակիչ փուլին:

Դեմոկրատիան չի ապահովում հաջող մրցելույթ

Իհարկե, դժվար է ասել , որ դա հաջող մեկնարկ էր: Հունգարիայից և Թուրքիայից կրած ջաղջախիչ պարտությունները դուրս թողեցին Հարավային Կորեային մրցաշարից՝ առանց որևէ միավոր վաստակելու: Նույն ընթացքը ունեցան նաև 1986-ի և 1990-ի առաջնությունները: Իրենց լավագույն արդյունքը հարավային կորեացիները գրանցեցին 2002- ին՝ հասնելով մինչև կիզաեզրափակիչ: Սեփական երկրում անցկացվող մրցաշարում, նրանք կարող էին զբաղեցնել 3-րդ հորիզոնականը, եթե չպարտվեին Թուրքիայի հավաքականին:

Նրանց հյուսիսային հարևանները մեկնարկեցին աշխարհի առաջնությունում 1966-ին, որի ընթացքում հասան մինչև քառորդ եզրափակիչ՝ պարտվելով Էյսեբիոյի «պորտուգալական վագրերին»: Ֆուտբոլային տոնախմբությանը նորից մասնակցելու համար նրանք ստիպված եղան սպասել կես դար, բայց 2010-ի առաջնությունը անհաջող ընթացավ և նրանք առանց որևէ միավոր վաստակելու լքեցին առաջնությունը՝ կրկնելով իրենց «ոխերիմ բարեկամների» 1954 -ի ցուցանիշը:

Գնդակ գլորելը ավելի դժվար է, քան փամփուշտներ արձակելը

Կիմ Իր Սենի այս հայտնի խոսքերը, բնորոշում են երկու հավաքականների միջև կայացած հանդիպումների արդյունքները: 1978-ից ի վեր անցկացրած 14 խաղում ՝ 13 հաղթանակ Հարավային Կորեա, և ընդամենը՝ 1 Հյուսիսային Կորեա: Կիմը սիրում էր ասել, որ հարավային կորեացիները ֆուտբոլի գնդակ են կարողանում լավ գլորել, իսկ իրենք ՝ թնդանոթի:

Հասկանալի է՝ այսպիսի լարված իրավիճակում թիմերը հանդիպումների զգալի մասն անցկացնում էին չեզոք դաշտում: Երբեմն, խաղերին չէր թույլատրվում երկրպագուների մուտքը մարզադաշտ:

Եվ նորից, իրավիճակի մեղմացման մեջ իր մեծ դերը ունեցավ քաղաքականությունը: 2013- ին, Կիմ Չեն Ինը ժողովրդին հասցեագրված իր հերթական ուղերձում նշեց հարևանի հետ հարաբերությունների լավացման մասին: Եվ այդ հայտարարությունց 6 տարի հետո՝ 2019-ի հոկտեմբերի 15- ին, այս երկրների թիմերը հանդիպեցին Փհենյանում: Աշխարհի առաջնության ընտրական փուլում նրանք հայտնվել են նույն խմբում ՝ Լիբանանի, Թուրքմենստանի և Շրի Լանկայի հավաքականների հետ: Ամբողջ աշխարհը սպասում էր, թե արդյո՞ք այդ խաղերը կկայանան: Վերջին տարիների հարաբերությունների մեղմացումը նպաստեց, որ երկու պետությունների ղեկավարները տվեցին իրենց համաձայնությունը:

Հատկանշական է, որ ԿԺԴՀ և Հարավային Կորեայի միջև մրցաշարի ուղիղ հեռարձակումը (նույնիսկ Ասիական ֆուտբոլի դաշնակցության կայքում) չի իրականացվել, հարավկորեացի երկրպագուներին և արտասահմանյան լրատվամիջոցներին թույլ չեն տվել ներկա գտնվել խաղին: Ավելին, ակնկալվում էր, որ «Կիմ Իլ Սունգ» 50 000 հանդիսական տեղավորող խաղադաշտում կայանալիք խաղին կայցելեն առնվազն 40 հազար մարդ, բայց արդյունքում հանդիպումն անցավ առանց հանդիսականների:

Եվ զարմանալի չէ, որ երեկ կայացած հադիպումն ավարտվեց ոչ ոքի ՝ 0:0 հաշվով: Նրանք սիրում են այդ հաշիվը (5 խաղ ավարտվել է այդ հաշվով): Երկու թիմերն էլ վաստակել են 7 միավոր՝ այստեղ էլ չցանկանալով զիջել միմյանց: Բացի այդ, դժվար է պատկերացնել, թե ինչ քայլերի կդիմեր Կիմ Չեն Ինը ՝ սեփական հարկի տակ պարտվելու դեպքում: Իհարկե, սա կատակ էր, բայց յուրաքանչյուր կատակի մեջ կա իրականության փոքրիկ մասնիկ: Միայն մնում է հուսալ, որ մերօրյա ղեկավարնարը կփորձեն օգտագործել սպորտը՝ ոչ միայն սեփական իշխանությունը ամրապնդելու, այլև խաղաղության հասնելու համար:

Թնդանոթները կորցնում են իրենց հմայքը, նրանք լռում են, երբ մարդիկ զրուցում են. Էռնեստ Հեմինգուեյ

Նարեկ Գրիգորյան