Մարդկանց պետքական լինելու կարևորությունը․ Շիրակի բժիշկը պատմել է՝ ինչպես է օգնել մեկուսացվածներին կորոնավիրուսի պայմաններում

Տարիներ շարունակ ֆուտբոլով զբաղվելուց հետո կյանքը նրան ընտրության առջև կանգնեցրեց․ դառնալ բժի՞շկ, թե՞ շարունակել պաշտպանել դարպասը։ Նա ընտրեց առաջին տարբերակը, որովհետև մանկուց էր երազել այդ մասնագիտության, մարդկանց օգնելու ու լավ գործ անելու մասին։

ArmSport-ի զրուցակիցը Գյումրիի «Շիրակի» բժիշկ Գրիգոր Սարգսյանն է, որը, օգտվելով ֆուտբոլային դադարից, միացել էր իր կոլեգաներին կորոնավիրուսի դեմ պայքարում։

-Համամի՞տ եք, որ բժիշկների աշխատանքն այս օրերին ավելի գնահատված դարձավ, թե՞ Դուք Ձեզ միշտ եք գնահատված զգացել:

-Ես միշտ էլ որպես բժիշկ գնահատված եմ եղել։ Կորոնավիրուսի հետ կապված էլ մեր գնահատված լինելն ավելի վառ արտահայտվեց։ 

-Ֆուտբոլում դադար էր, իսկ Դուք դա օգտագործեցիք կորոնավիրուսի դեմ պայքարին միանալու համար: Ինչպե՞ս էիք կայացրել այդ որոշումը:

-Այսպես ասեմ․ եթե պետք է, պետք է գնալ։ Դա մասնագիտական է: Եթե գիտեք, ես աշխատում եմ նաև Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ազգային կենտրոնի Շիրակի մասնաճյուղում։ Ես առանց երերալու գնացի իմ աշխատանքը կատարելու՝ իմանալով, թե ինչ է ինֆեկցիան և պաշտպանված լինելով։ 

-Այսինքն՝ Ձեր մյուս աշխատավայրի՞ց էիք առաջարկ ստացել։

-Այո՛, կենտրոնից առաջարկ է եղել ու ես առանց կասկածելու գնացել եմ։

-Ինչպիսի՞ն է պատկերը ներսից:

-Եթե ներս մտնողին՝ նկատի ունեմ մեկուսացվողին, նորմալ ինֆորմացիա է տրվում, նա տեղեկացված է լինում՝ ուր է գալիս ու ինչու, խնդիր չի լինում։ Պարզապես մեր աշխատանքը լարված էր։ 

-Դուք այս ընթացքում Ծաղկաձորում գտնվող հյուրանոցներից մեկո՞ւմ եք եղել միայն։

-Այո՛։ Այնտեղ 14 օր եմ եղել։ Երկու խոսքով ներկայացնեմ աշխատանքի բնույթը։ Ուրեմն այնտեղ գալիս էին կորոնավիրուսով վարակվածի կոնտակտավորները կամ արտերկրից ժամանածները։ Հսկողություն էր տարվում նրանց նկատմամբ, եթե գանգատներ էին ունենում, կատարվում էր մասնագետի այց։ Ամեն ինչ շատ լավ էր, ոչ մի բացթողում չկար։

-Ինպիսի՞ն էր մեկուսացվածների հոգեվիճակը։

-Սկզբում մի քիչ նեղվում էին։ Հետո խոսում էինք նրանց հետ, բացատրում ամեն ինչ ու հանգստացնում։ Մեծ ուշադրություն էինք դարձնում բոլորին, ու նրանք շատ գոհ հեռանում էին մեկուսացման վայրից։ Եղել են նույնիսկ հղիներ կամ մայրեր իրենց երեխաների հետ։ Ամեն ինչ շատ հանգիստ է եղել, ուղղակի կրկնում եմ, որ յուրաքանչյուր մեկուսացվող պիտի տեղեկացված լինի։ 

-Կոնտակտավորին հանգստացնելու ամենալավ ձևը ո՞րն է խուճապից խուսափելու համար։

-Լավագույն ձևը հիշեցնելն է, որ բժիշկներն ամեն ինչ կանեն նրան օգնություն ցույց տալու համար։ 

-Կորոնավիրուսն իսկապե՞ս այնքան սարսափելի է, որքան ներկայացվում է:

-Կորոնավիրուսը շատ արագ տարածվող է։ Մեր վախը հիմնականում նրա հետ է կապված, որ խրոնիկ հիվանդություններ ունեցող մարդիկ այն ավելի ծանր են տանում։ Իսկ առողջ օրգանիզմի դեպքում կարող է նույնիսկ առանց ախտանշանների անցնել։ Բայց առաջացած խառնաշփոթը կապված է նրա հետ, որ այս վարակը շատ արագ տարածվող է։ 

-Ի՞նչ եք մտածում, երբ լսում եք մարդկանց այն կարծիքները, թե սա հորինվածք է ու նման հիվանդություն գոյություն չունի:

-Ոչ, ոչ, ոչ։ Ինֆեկցիան գոյություն ունի։ Հնարավոր չէ, որ հորինված լինի։ Կողքից շատ բաներ են խոսում, դրանք չի կարելի լուրջ ընդունել։

— Ի՞նչն էր ամենադժվարն այս ընթացքում Ձեզ համար՝ հոգեբանական առումով։

-Պատկերացրեք, որ ինձ համար դժվար չի եղել, որովհետև ես ամբողջ օրը աշխատանքով եմ զբաղված եղել ու գիտակցում էի, որ աշխատում եմ ազգիս համար։ Առանց տատանվելու գնացել եմ միանալու այդ աշխատանքներին, քանի որ իմ ժողովրդի համար օգտակար գործ էի կատարելու։ Ես այդպես եմ տրամադրված եղել։

-Այնտեղից վերադարձաք, որովհետև մարզումները վերսկսվեցի՞ն, թե՞ կորոնավիրուսի հետ կապված Ձեր առաքելությունն ավարտված էր այդքանով։

-Մարտի 30-ին եմ վերադարձել, դեռ մարզումները չէին վերսկսվել։ Ուղղակի նախապես որոշված էր, որ 14 օր եմ մնալու։ Եկա ու փորձեցի օգտակար լինել նաև Շիրակի մարզում, հիմա այստեղ եմ աշխատում, էլի համապատասխան միջոցառումները կատարվում են։ Ես պետք եմ նաև Շիրակի մարզին։

-Այնտեղ լինելուց հետո Դուք ինքնամեկուսացման կարիք չունեի՞ք: 

-Ես այնտեղ թեստ եմ հանձնել՝ գիտակցելով, որ ինֆեկցիայի հետ եմ գործ ունեցել։ Չնայած հանգիստ էի, որովհետև բոլոր պաշտպանական միջոցառումները ձեռնարկված էին ու թեստի արդյունքն էլ բացասական եղավ։

-Ֆուտբոլիստները թեստավորվելիս վախենո՞մ էին արդյունքից:

-Ո՛չ, մեր տղաները շատ հանգիստ թեստավորվեցին՝ ամեն ինչ գիտակցելով։

-Հոգեբանական առումով փոփոխություններ զգո՞ւմ եք թիմում:

-Չէի ասի, ոչ։ Ոչ մի փոփոխություն չկար դեպի վատը։ Շատ լավ տրամադրված են, շատ լավ մարզվում են ու սպասում առաջնության վերսկսմանը։

-Բժշկական տեսանկյունից անվտա՞նգ է առաջնության վերսկսումը:

-Որպես մասնագետ կարող եմ ասել, որ այո, խնդիր չի լինի։ Մեր Առողջապահության նախարարության հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ազգային կենտրոնի կողմից իրավիճակը վերահսկվում է ու 24 ժամ այն հսկողության տակ է։

-Իսկ Դուք մանկո՞ւց էիք երազում բժիշկ դառնալու մասին։

-Այո։

-Ձեզ ի՞նչն էր գրավել այդ մասնագիտության մեջ։

-Մարդկանց պետքական ու օգտակար լինելը, լավ գործ անելը։ 

-Որտե՞ղ եք սովորել:

-Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանում, որն իմ ընդունվելուց դեռ ինստիտուտ էր։ Մասնագիտացումս՝ բժշկականխարգելման գործ, այսինքն՝ համաճարակաբան։

-Ինչպիսի՞ն էր Ձեր աշխատանքային պրակտիկան նախքան «Շիրակը»։

-Մինչ այդ էլի աշխատել եմ Հիվանդությունների վերահսկման ու կանխարգելման ազգային կենտրոնի Շիրակի մասնաճյուղում։

-Ի՞նչը Ձեզ բերեց «Շիրակ»։ Ֆուտբոլի հանդեպ սե՞րը։

-Փոքր ժամանակ զբաղվել եմ ֆուտբոլով։ Դարպասապահ եմ եղել։ Եվ միաժամանակ ֆուտբոլի հանդեպ եմ սեր տածել։ 

-Ինչո՞ւ ֆուտբոլիստ չդարձաք։

-Եկավ մի պահ, որ պետք է ընտրեի բժիշկ կամ ֆուտբոլիստ դառնալու միջև։ Ընտրեցի բժշկությունը։

-Մինչև քանի՞ տարեկանն եք զբաղվել ֆուտբոլով։

-2-րդ դասարանից մինչև 10-րդ դասարան ֆուտբոլով եմ զբաղվել Գյումրիում։ 90-ականներին «Արագած» թիմ բացվեց, նաև այնտեղ եմ խաղացել, մասնակցել մանկապատանեկան առաջնությունների։ 

-Երևի թե ֆուտբոլիստների հոգեբանությունն էլ եք լավ հասկանում․․․

-Այո՛, շատ լավ հասկանում եմ, նույնիսկ կարողանում եմ ֆուտբոլային խորհուրդներ տալ թե՛ դարպասապահին, թե՛ այլ դիրքի խաղացողներին։

-Ֆուտբոլիստները շա՞տ են հուսահատվում վնասվածք ստանալիս։

-Ոչ, ոչ։ Նրանք ամեն պարագայում մարտական են տրամադրված։ Եղել են դեպքեր, որ վնասվածքով խաղացել են, նույնիսկ ծանր վնասվածք ստացած ժամանակ են փորձել շարունակել խաղը, բայց մենք թույլ չենք տվել՝ գիտակցելով, որ չի կարելի։

-Որևէ դեպք, հիշարժան հանդիպում, մի պատմություն կհիշե՞ք, որ մինչև հիմա չի պատմվել։

-Դժվարանում եմ հիշել։ Միայն այս վերջին թեստավորման ժամանակ մարզիչներից մեկը խաղացողներից մեկին հարցրեց․ «Որ խաղընկերոջդ տեղը քեզնից արյուն վերցնենք, կտա՞ս», նա էլ պատասխանեց, որ ողջ թիմի փոխարեն կարող է տալ։

-Ի՞նչ խորհուրդ կտաք մարդկանց: Փողոցներում շարժն ավելացել է, սկսել են անլո՞ւրջ վերաբերվել վարակին։

-Եթե յուրաքանչյուրը տեղեկացված լինի, անլուրջ չի վերաբերվի։ Առաջնային խորհուրդներից կասեմ այն, ինչ ամեն օր հեռուստացույցով էլ լսում ենք․ պահպանել սոցիալական հեռավորությունն ու պահել հիգիենայի կանոնները։

-Ըստ Ձեզ՝ որքա՞ն կձգվի այս իրավիճակը Հանրապետությունում:

-Այ դա չեմ կարող ասել։ Չեմ ուզում կանխատեսում անել ու սխալվել։

-Ինչպե՞ս կփոխվի մարդկանց կյանքն այս ամենի ավարտից հետո։

-Բարևելուց համբուրվելու սովորությունը գոնե կվերանա։ Նաև մարդիկ կսկսեն ավելի շատ գնահատել իրենց ունեցածն ու արժևորել կյանքը։

Ստելլա Բաբլոյան