Պատմության ամենատիտղոսակիր ֆուտբոլիստների վարկանիշը

Ֆուտբոլը ոչ միայն գնդակին տիրապետելու արվեստ է, այլև բարձունքների հասնելու ձգտում, որն արտահայտվում է նվաճած տիտղոսներով։ Յուրաքանչյուր գավաթ հաղթանակի, թիմային ոգու և, իհարկե, անհատական վարպետության պատմություն է։

Խաղադաշտ դուրս եկող տասնյակ հազարավոր խաղացողներից միայն եզակիներին է հաջողվում հավաքել մրցանակների այնպիսի հավաքածու, որը հիացմունք է առաջացնում հանրության շրջանում:

Հիմնվելով Transfermarkt-ի, IFFHS-ի, ինչպես նաև ակումբների և ֆեդերացիաների պաշտոնական հաշվետվությունների վրա՝ կազմել ենք բոլոր ժամանակների 10 ամենատիտղոսակիր ֆուտբոլիստների վարկանիշը։ Ցուցակը կազմված է 2025 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ և ներառում է ակումբային ու միջազգային մրցաշարերում նվաճած պաշտոնական տիտղոսները։ Այստեղ պատահականություններ չկան. այս ֆուտբոլիստներից յուրաքանչյուրը վառ հետք է թողել «միլիոնների խաղի» պատմության մեջ:

10. Դավիդ Ալաբա (Ավստրիա) – 34 տիտղոս

Մեր թոփ-տասնյակը բացում է ունիվերսալ ֆուտբոլիստ Դավիդ Ալաբան, ով ունակ է խաղալ պաշտպանության ինչպես կենտրոնում, այնպես էլ եզրում և հենակետային գոտում: «Բավարիայում» (2008–2021) նա 10 անգամ դարձել է Բունդեսլիգայի չեմպիոն, նվաճել է Գերմանիայի 6 գավաթ և 2 անգամ հաղթել Չեմպիոնների լիգայում (2013, 2020): Տարբեր դիրքերում խաղալու կարողությունը նրան դարձրել էր մյունխենյան մեքենայի անփոխարինելի մասնիկը։

Մադրիդի «Ռեալում» (2021–մինչ օրս) Ալաբան իր հարուստ հավաքածուն համալրեց Լա Լիգայի երկու տիտղոսով, Չեմպիոնների լիգայի ևս երկու գավաթով (2022, 2024) և այլ մրցանակներով։
Թեև Ավստրիայի հավաքականի հետ խոշոր հաջողություններ չեն գրանցվել, նրա ակումբային ձեռքբերումները հարգանք (իսկ չարակամների մոտ՝ նախանձ) են առաջացնում։ Ներկայումս փորձառու պաշտպանի կարիերան անկում է ապրում. Դավիդին հաճախ են անհանգստացնում տարբեր ծանրության վնասվածքներ: Սպասվում է, որ 2026 թվականի ամռանը ավստրիացին կլքի «Սանտիագո Բեռնաբեուն»՝ դառնալով ազատ գործակալ: Ալաբան արդեն ունի գայթակղիչ առաջարկներ Սաուդյան Արաբիայից և MLS-ից, սակայն բացառված չէ, որ նա ևս մեկ-երկու մրցաշրջան կմնա Եվրոպայում։

9. Ռայան Գիգզ (Ուելս) – 35 տիտղոս

Լեգենդար ուելսցի, ով իր ողջ կարիերան անցկացրել է մեկ ակումբում՝ «Մանչեսթեր Յունայթեդում»: Նա նվաճել է 35 տարբեր տիտղոս, սակայն նրա կենսագրությունը կարող էր այլ ընթացք ստանալ։
Ռայանն իր պրոֆեսիոնալ ուղին սկսել է «Մանչեսթեր Սիթիի» երիտասարդական համակարգում։ Նրա բախտը բերեց, որ իրեն նկատեց «Մանչեսթեր Յունայթեդի» ղեկավար Ալեքս Ֆերգյուսոնը (այն ժամանակ, բնականաբար, ասպետական տիտղոսների մասին խոսք անգամ չկար): Հենց շոտլանդացին Գիգզին տեղափոխեց ՄՅՈւ, իսկ «Քաղաքաբնակները» բաց թողեցին Ռայանին՝ չգիտակցելով կորստի մեծությունը։ Նրա ներդրումն Ալեքս Ֆերգյուսոնի դարաշրջանում հսկայական է: Գիգզը սահմանել է ակումբի ռեկորդ՝ անցկացրած խաղերի քանակով (963), իսկ նրա դրիբլինգն ու փոխանցումները դարձել էին այցեքարտ: Ուելսի հավաքականը տիտղոսներ չբերեց, բայց ակումբային նվաճումները նրան լեգենդ դարձրին։

Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելուց հետո Գիգզը, ինչպես ընդունված է, անցավ մարզչական աշխատանքի, սակայն անձնական կյանքի սկանդալները լրջորեն խանգարում են նրան բացահայտվել (և, ըստ էության, աշխատել) նոր կարգավիճակում։

8. Կրիշտիանու Ռոնալդու (Պորտուգալիա) – 35 տիտղոս

Արդյո՞ք գոյություն ունի ֆուտբոլային «թոփերի» գոնե մեկ վարկանիշ, որը կարող է շրջանցել Կրիշտիանու Ռոնալդուին: Հարցը հռետորական է։

Ռոնալդուն գոլերի և տիտղոսների մեքենա է՝ 2025 թվականի դրությամբ ունենալով 35 մրցանակ: «Մանչեսթեր Յունայթեդում» (2003–2009, 2021–2022) նա նվաճել է ԱՊԼ-ի երեք տիտղոս և 2008-ի Չեմպիոնների լիգայի գավաթը: «Ռեալում» (2009–2018) նա հասավ իր գագաթնակետին՝ Լա Լիգայի երկու չեմպիոնություն, Չեմպիոնների լիգայի հինգ գավաթ և ռեկորդային 450 գոլ: «Յուվենտուսում» նվաճեց Ա Սերիայի երկու տիտղոս։ Պորտուգալիայի հավաքականի հետ՝ Եվրո-2016, Ազգերի լիգա 2019 և երկրորդ Ազգերի լիգան՝ 2025 թվականին:

Ներկայումս Կրիշտիանուն նվաճում է արաբական Պրո Լիգան։ Սաուդյան Արաբիայում գործերը միանշանակ չեն՝ բազմաթիվ անհատական մրցանակներ, բայց առանց նշանակալի թիմային հաղթանակների: Ռոնալդուն մտադիր է շտկել իրավիճակը նոր մրցաշրջանում, քանի որ «Ալ-Նասրի» ղեկը ստանձնել է Ժորժե Ժեզուսը, ով արդեն հաղթել է Պրո Լիգան, բայց այլ ակումբի («Ալ-Հիլալ») հետ:

7. Սերխիո Բուսկետս (Իսպանիա) — 36 տիտղոս

Հենակետային կիսապաշտպան Սերխիո Բուսկետսը «անտեսանելի» հերոս է, ում 36 տիտղոսներն ընդգծում են նրա կարևորությունը։ «Բարսելոնայում» (2008–2023) նա 9 անգամ դարձել է Իսպանիայի չեմպիոն և 3 անգամ հաղթել Չեմպիոնների լիգայում, որտեղ նրա խլումներն ու տեմպի վերահսկումն անփոխարինելի էին։

Սերխիոն կատարելապես լրացնում էր Ինիեստային և Չավիին՝ ստեղծելով հավասարակշռություն։ Իսպանիայի հավաքականի հետ նա դարձել է 2010 թվականի աշխարհի չեմպիոն և Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն: Այժմ 37-ամյա Բուսկետսը շարունակում է հանդես գալ պրոֆեսիոնալ մակարդակում՝ խաղալով ամերիկյան MLS-ի «Ինտեր Մայամի» ակումբում։ Կարիերան ավարտելուց առաջ Սերխիոն մտադիր է իր հարուստ մրցանակների պատը համալրել Major League Soccer-ի չեմպիոնի տիտղոսով։

6. Ժերար Պիկե (Իսպանիա) — 37 տիտղոս

Կենտրոնական պաշտպան Ժերար Պիկեն պաշտպանության սյուն էր, որը հավաքեց 37 տիտղոս: Եթե «Մանչեսթեր Յունայթեդում» նա մեդալներ էր ստանում ավելի շատ որպես պահեստային, ապա «Բարսելոնա» վերադառնալուց հետո դարձավ խաղադաշտի առանցքային դեմքերից մեկը: «Բլաուգրանայի» հետ երգչուհի Շակիրայի նախկին ամուսինը 9 անգամ դարձավ Իսպանիայի չեմպիոն և 4 անգամ հաղթեց ՉԼ-ում:

Պիկեն Կառլես Պույոլի իդեալական գործընկերն էր, խաղն ընթերցելու նրա ունակությունը բազմիցս փրկել է «Բարսային» մեծ խնդիրներից։

Իսպանիայի հավաքականի հետ Ժերարը դարձել է աշխարհի չեմպիոն և երկու անգամ հաղթել Եվրոպայի առաջնություններում: Ավարտելով պրոֆեսիոնալ կարիերան՝ նա այժմ ակտիվորեն զբաղվում է իսպանական մեդիալիգայով (այո, այս ուղղությունը հայտնի է ոչ միայն Ռուսաստանում):

5. Անդրես Ինիեստա (Իսպանիա) — 37 տիտղոս

Իսպանացի մաեստրո Անդրես Ինիեստան «տիկի-տակայի» մարմնավորումն է, ում 37 տիտղոսները խաղադաշտի հանճարեղ տեսլականի արդյունք են: «Բարսելոնայում» (2002–2018) նա նվաճել է Լա Լիգայի 9 տիտղոս և Չեմպիոնների լիգայի 4 գավաթ, ներառյալ՝ 2009 թվականի եզրափակչում «Մանչեսթեր Յունայթեդի» դարպասը խփած վճռորոշ գոլը։

Ինիեստան այդ «Բարսայի» ուղեղն էր, նրա փոխանցումները որոշում էին խաղի ռիթմը: Իսպանիայի հավաքականի հետ նա հասավ գագաթնակետին՝ Եվրո-2008, ԱԱ-2010 (հաղթական գոլը եզրափակչում՝ Նիդերլանդների դեմ) և Եվրո-2012: «Վիսել Կոբեում» (2018–2023) նա ավելացրեց ճապոնական երկու գավաթ: Ինիեստան գնահատվում է ոչ միայն տիտղոսներով, այլև էլեգանտությամբ. նրա դրիբլինգն ու սառնասրտությունը ճնշման տակ դարձել են իսկական դասական օրինակ:

4. Մաքսվել (Բրազիլիա) — 37 տիտղոս

Բրազիլացի ձախ պաշտպան Մաքսվելը լուռ հերոս է, ում 37 տիտղոսները հավաքվել են չորս երկրներում։ «Այաքսում» (2001–2006) նա նվաճել է Էրեդիվիզիի 4 տիտղոս, Նիդերլանդների 2 գավաթ և տեղի սուպերգավաթները: Միլանի «Ինտերում» (2006–2009)՝ Ա Սերիայի 3 տիտղոս: Այնուհետև նրա կենսագրությունը շարունակվեց «Բարսելոնայում» (2009–2012)՝ Լա Լիգայի 2 տիտղոս, Չեմպիոնների լիգա (2009) և այլ մրցանակներ:

Մեծ կարիերայի ավարտը ՊՍԺ-ում (2012–2017) բերեց Լիգա 1-ի 4 տիտղոս և բազմաթիվ գավաթներ: Բրազիլիայի հետ՝ Կոնֆեդերացիաների գավաթ 2009 թվականին:

Մաքսվելը երբեք սուպերաստղ չի եղել, բայց առանձնացել է օգտակարությամբ և հուսալիությամբ՝ նվազագույն սխալներ, առավելագույն աջակցություն գրոհներին: Թոփ-ակումբներին հարմարվելու նրա ունակությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես է ունիվերսալությունը հանգեցնում հաջողության: Խաղակոշիկները մեխին կախելուց հետո նա սկսեց յուրացնել ֆուտբոլային սկաուտի արհեստը։

3. Հոսամ Աշուր (Եգիպտոս) — 39 տիտղոս

Եգիպտացի կիսապաշտպան Հոսամ Աշուրն աֆրիկյան ֆուտբոլի լեգենդ է, ում կարիերան անցել է եվրոպական աստղերի ստվերում, սակայն տիտղոսների քանակով նա գերազանցում է շատերին։ «Ալ-Ահլիում» (2003–2019) Աշուրը դարձավ թիմի սիրտը՝ նվաճելով Եգիպտոսի 13 չեմպիոնություն, ԿԱՖ-ի Չեմպիոնների լիգայի 6 գավաթ և 11 ազգային գավաթ։ Նրա օրոք «Ալ-Ահլին» սկսեցին անվանել Աֆրիկայի «դարի ակումբ»:

Որքան էլ տարօրինակ է, Եգիպտոսի ազգային հավաքականի կազմում նա անցկացրել է ընդամենը 15 պաշտոնական հանդիպում, սակայն ակումբային նվաճումները նրան դարձրել են «Սև մայրցամաքի» ամենատիտղոսակիր խաղացողը:

Աշուրը նվիրվածության օրինակ է՝ մեկ ակումբ, մեկ առաքելություն։ Նրա կոշտ, բայց խելացի խաղաոճը ապահովում էր գնդակի վերահսկում և կայունություն դաշտի կենտրոնում։

2. Դանի Ալվես (Բրազիլիա) — 44 տիտղոս

Բրազիլացի պաշտպան Դանի Ալվեսը աջ եզրի վարպետ է, ում տիտղոսների հավաքածուն ապշեցնում է: Սկսելով իր եվրոպական ուղին «Սևիլիայում»՝ նա նվաճեց ՈՒԵՖԱ-ի երկու գավաթ և Իսպանիայի գավաթը: Ոսկե դարաշրջանը սկսվեց «Բարսելոնայում» (2008–2016)՝ Լա Լիգայի 6 տիտղոս, Չեմպիոնների լիգայի 3 գավաթ, այդ թվում՝ 2009 և 2011 թվականների հաղթանակները Պեպ Գվարդիոլայի գլխավորությամբ:

Ալվեսը «Բարսայի» շարժիչն էր, նրա միացումները գրոհներին քաոս էին ստեղծում մրցակիցների պաշտպանությունում։ «Յուվենտուսում» և ՊՍԺ-ում նա ավելացրեց Ա Սերիայի և Լիգա 1-ի տիտղոսները:
Բրազիլիայի հավաքականը նրան բերեց Ամերիկայի երկու գավաթ, Կոնֆեդերացիաների գավաթ և 2020 թվականի օլիմպիական ոսկին։ Ընդհանուր առմամբ՝ 44 տիտղոս, թեև անձնական սկանդալները ստվերում են նրա կերպարը խաղադաշտից դուրս: Իսկ խոտածածկի վրա Ալվեսը ունիվերսալության չափանիշ է՝ 43 գոլ և 42 գոլային փոխանցում «Բարսելոնայի» կազմում։

1. Լիոնել Մեսսի (Արգենտինա) – 46 տիտղոս

Ցուցակի գագաթին պատմության ամենապաշտամունքային ֆուտբոլիստներից մեկն է: 2004 թվականին «Բարսելոնայում» նորամուտից ի վեր նա դարձավ կատալոնական գերիշխանության դարաշրջանի խորհրդանիշը։ Լա Լիգայի 10 տիտղոս, ՈւԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի 4 գավաթ, Իսպանիայի 7 գավաթ և բազմաթիվ սուպերգավաթներ՝ սա նրա ձեռքբերումների միայն մի մասն է։ Տեղափոխությունը ՊՍԺ նրան մեծ ուրախություն չպարգևեց (ինչպես խոստովանել է ինքը՝ Լեոն), բայց թույլ տվեց թիմային պարգևների ցանկին ավելացնել Լիգա 1-ի երեք տիտղոս և Ֆրանսիայի գավաթային մրցաշարերի մի քանի հաղթանակ։

Լեգենդար վարպետի կարիերայի գագաթնակետը դարձան հաղթանակները Արգենտինայի հավաքականի հետ՝ Ամերիկայի գավաթ 2021, Ֆինալիսիմա 2022 և երկար սպասված Աշխարհի առաջնություն 2022, որտեղ Մեսսին ճանաչվեց լավագույն խաղացող: