Լոնդոնում կայանալիք «Ոսկե գնդակ-2026»-ի մրցանակաբաշխությանը մնացել է ընդամենը մեկ օր, սակայն ֆուտբոլային աշխարհի գլխավոր անհատական մրցանակի դափնեկրի անունը շարունակում է մնալ խիստ գաղտնի։ Ավելին՝ իր հաղթանակի մասին դեռևս տեղյակ չէ նույնիսկ ինքը՝ մրցանակակիրը։
France Football-ի նախկին գլխավոր խմբագիր Պասկալ Ֆերեն RMC-ի եթերում բացահայտել է, թե ինչպես են փոխվել մրցանակաբաշխության կանոնները Լիոնել Մեսսիի և Կրիշտիանու Ռոնալդուի դարաշրջանից հետո, և ինչ հնարքների են դիմում կազմակերպիչները՝ արտահոսքից խուսափելու համար։
«2024 թվականից ի վեր հաղթողներին նախապես չեն զգուշացնում իրենց նվաճման մասին. բոլոր հավակնորդները հավասար պայմաններում են։ Երբ նրանք մտնեն Լոնդոնի դահլիճ, ոչ ոք չի կարողանա մյուսներից շուտ հաղթականորեն վեր պարզել ձեռքերը, քանի որ պարզապես տեղյակ չեն արդյունքներից։ Մենք փոխեցինք կանոնները Մեսսիի և Ռոնալդուի գերիշխանության ավարտից հետո։
Գաղտնիքը պահպանելու լավագույն միջոցն այն հնարավորինս քիչ մարդկանց վստահելն է։ Բացի այդ, կան փոքրիկ խորամանկություններ։ Օրինակ՝ իմ հնարքն այն էր, որ France Football-ի խմբագրությունում միտումնավոր թողնում էի քվեարկության կեղծ արդյունքներով թղթեր, որոնք հետո հայտնվում էին սոցիալական ցանցերում, իսկ ես պարզապես ժպտում էի՝ հետևելով այդ ամենին։ Այս պահին աշխարհում հինգից ավելի մարդ չգիտի, թե ով է «Ոսկե գնդակ-2026»-ի հաղթողը», — նշել է Ֆերեն։
Վենսան Գարսիա. մարդը, որը գիտի գլխավոր գաղտնիքը
Եթե Պասկալ Ֆերեն խոսում է առավելագույնը հինգ տեղեկացված անձանց մասին, ապա նրան 2023 թվականի ապրիլին France Football-ի գլխավոր խմբագրի պաշտոնում փոխարինած Վենսան Գարսիան էլ ավելի կտրուկ է։ Դեռ նախորդ մրցանակաբաշխությունից առաջ Telefoot-ին տված հարցազրույցում նա հայտարարել էր. «Ես միակ մարդն եմ, որը գիտի «Ոսկե գնդակի» հաղթողի անունը»՝ հավելելով, որ կպահպանի այդ գաղտնիքը, նույնիսկ եթե դա փչացնի իր հարաբերությունները որոշ ազդեցիկ մարդկանց հետ։
Նախկինում կազմակերպիչները հաղթողին տեղեկացնում էին նախապես, որպեսզի հասցնեին ամսագրի հատուկ թողարկման համար հարցազրույցներ և ֆոտոշարքեր պատրաստել։ Սակայն դա անխուսափելիորեն հանգեցնում էր տեղեկատվության արտահոսքի՝ սպանելով արարողության ինտրիգը։ 2024 թվականից սկսած՝ բոլոր հարցազրույցներն ու նկարահանումներն իրականացվում են բացառապես մրցանակաբաշխության ընթացքում կամ դրանից անմիջապես հետո։
Գաղտնիք, որը չկարողացավ պարզել նույնիսկ Մադրիդի «Ռեալը»
Գաղտնիության նոր քաղաքականությունն իր ամենալուրջ փորձությանն ենթարկվեց հենց 2024 թվականին։ Մադրիդի «Ռեալում» վստահ էին, որ մրցանակը բաժին է հասնելու Վինիսիուս Ժունիորին, որն ակումբի հետ հաղթել էր Լա Լիգան և Չեմպիոնների լիգան։ Սակայն «Ոսկե գնդակը» նվաճեց «Մանչեսթեր Սիթիի» և Իսպանիայի հավաքականի կիսապաշտպան Ռոդրին։ Արդյունքի մասին տեղեկատվություն չստանալով և վերջին պահին շրջանառվող լուրերին ծանոթանալով՝ «արքայական» ակումբը ցուցադրաբար բոյկոտեց փարիզյան արարողությունը։
Վենսան Գարսիան, որը մինչ France Football-ը գլխավորելը 18 տարի որպես լրագրող աշխատել է L’Equipe-ում, հետագայում խոստովանեց.
«Ես հսկայական ճնշման տակ էի Մադրիդի «Ռեալի» կողմից, բայց նրանց վերաբերվեցի ճիշտ այնպես, ինչպես մյուս բոլոր ակումբներին. ո՛չ «Ռեալը», ո՛չ «Մանչեսթեր Սիթին» նախապես տեղյակ չէին արդյունքից։ Իմ լռությունը, հնարավոր է, նպաստեց նրանց բոյկոտի որոշմանը, ինչը շատ տհաճ անակնկալ էր ինձ համար»։
Ուշագրավ է, որ 2024-ին հաղթողի անունից անտեղյակ է եղել նույնիսկ France Football-ի սեփականատեր հանդիսացող L’Equipe մեդիախմբի ղեկավարությունը։
Ինչպե՞ս է ընտրվում հաղթողը, և ի՞նչ դեր ունի Գարսիան
Չնայած իր բացառիկ կարգավիճակին՝ Վենսան Գարսիան անձամբ չի որոշում «Ոսկե գնդակի» դափնեկրին։ Նա վերահսկում է 30 հավակնորդներից բաղկացած նախնական ցուցակի կազմումը և քվեարկությանը մասնակցում է որպես Ֆրանսիայի ներկայացուցիչ. նրա ձայնը հավասար է ժյուրիի մյուս անդամների ձայներին։
Ժյուրիի կազմը. Քվեարկությանը մասնակցում են ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակի լավագույն 100 երկրները ներկայացնող մեկական լրագրողներ։
Միավորների հաշվարկը. Յուրաքանչյուր լրագրող ընտրում է իր լավագույն տասնյակը, որտեղ 1-ին տեղից մինչև 10-րդ տեղը զբաղեցրած խաղացողները ստանում են համապատասխանաբար 15, 12, 10, 8, 7, 5, 4, 3, 2 և 1 միավոր։ Հավասար միավորների դեպքում հաղթում է այն ֆուտբոլիստը, որն ավելի շատ առաջին տեղեր է զբաղեցրել քվեաթերթիկներում։
Չափանիշները. Առաջնահերթությունը տրվում է անհատական ելույթներին և վճռորոշ պահերին (1), այնուհետև՝ թիմային տիտղոսներին (2), և վերջապես՝ խաղացողի վարքագծին ու արդար խաղի (Fair Play) սկզբունքներին (3)։ 2021 թվականից հետո հանվել է «կարիերայի ընթացքում ունեցած ձեռքբերումների» չափանիշը, որը, ըստ Գարսիայի, չափազանց երկար ժամանակ առավելություն էր տալիս միայն Մեսսիին և Ռոնալդուին։
Նախորդ տարիների քվեարկությունների գաղտնիքները. Ռոդրի, Դեմբելե և Սալահ
Վերլուծելով վերջին երկու տարիների արդյունքները՝ France Football-ի գլխավոր խմբագիրը հետաքրքիր դիտարկումներ է արել.
2024 թ. (Ռոդրիի հաղթանակը). Ըստ Գարսիայի՝ Վինիսիուսը տուժեց այն պատճառով, որ լավագույնների թվում էին նաև նրա թիմակիցներ Ջուդ Բելինգհեմն ու Դանի Կարվախալը, ինչի հետևանքով «Ռեալի» օգտին տրված ձայները պարզապես կիսվեցին։
2025 թ. (Ուսման Դեմբելեի նվաճումը). Գարսիան միանշանակ արդարացի է համարել ՊՍԺ-ի հարձակվողի հաղթանակը, որը 49 խաղում խփած 33 գոլով և 15 գոլային փոխանցմամբ օգնեց փարիզցիներին նվաճել եվրոպական թրեբլ։ Խմբագիրն առանձնահատուկ գովեստի է արժանացրել պատանի Լամին Յամալին՝ հաղթողին արժանապատվորեն շնորհավորելու համար, ինչպես նաև նշել է, որ Աշրաֆ Հաքիմին արժանի էր ոչ թե 6-րդ, այլ 3-րդ տեղին։ Ինչ վերաբերում է 2025-ին 4-րդ հորիզոնականը զբաղեցրած Մոհամեդ Սալահին, ապա Գարսիան վստահ է՝ եգիպտացին անկասկած կնվաճեր «Ոսկե գնդակը», եթե «Լիվերպուլը» Չեմպիոնների լիգայում դուրս չմնար հենց ՊՍԺ-ի հետ պայքարից։
Ամեն տարի ֆուտբոլային աշխարհը բուռն վեճերի մեջ է մտնում՝ փորձելով կռահել, թե ով է արժանի «Ոսկե գնդակին»։ Սակայն Վենսան Գարսիայի ամենաբարդ աշխատանքը սկսվում է հենց այն պահին, երբ քվեարկությունն ավարտվում է. նա պետք է իմանա գլխավոր հարցի պատասխանը և թույլ չտա, որ աշխարհն այդ մասին իմանա ժամանակից շուտ։
