Հայաստանի Գավաթի խաղարկության 2026/27 մրցաշրջանի նախնական փուլի շրջանակում Մարզաձևերի զարգացման հանրապետական համալիր կենտրոնում (ՄԶՀՀԿ) կայացավ «Միկա» — «Բենտոնիտ» հանդիպումը, որն աչքի ընկավ անհավանական լարվածությամբ ու դրամատիզմով։

Խաղը բավականին ակտիվ սկսեցին տանտերերը։ Արդեն 9-րդ րոպեին Աբդերահման Մեկաուրին բացեց հաշիվը: 25-րդ րոպեին «Միկան» կրկնապատկեց իր առավելությունը․ Ահմեդ Ջինդոյանի հարվածից հետո իջևանյան ակումբի դարպասապահը հետ մղեց գնդակը, սակայն վրա հասած Հովհաննես Հովսեփյանը գրավեց դարպասը: 39-րդ րոպեին տանտերերի դարպասապահ Սևակ Ասլանյանը չկարողացավ կասեցնել իրեն հասցեագրված գնդակը, ինչի արդյունքում գրանցվեց ինքնագոլ՝ հույս արթնացնելով հյուրերի մոտ:

Հիմնական ժամանակի վերջնամասում՝ 90+4-րդ րոպեին, իջևանյան թիմը կարողացավ փրկել խաղը. նշանակված 11-մետրանոց հարվածը դիպուկ իրացրեց Սամվել Մանուկյանը, և հանդիպումը տեղափոխվեց լրացուցիչ ժամանակ (2-2):

Լրացուցիչ ժամանակում թիմերը փոխանակվեցին մեկական գոլով։ Լրացուցիչ ժամանակի առաջին խաղակեսի 3-րդ րոպեին Ահմեդ Ջինդոյանը կրկին առաջ մղեց «Միկային», սակայն 115-րդ րոպեին Արմեն Սաղաթելյանը վերականգնեց հավասարությունը՝ 3-3:

Հաղթողին պարզելու համար պահանջվեց հետխաղյա 11-մետրանոց հարվածաշար։ Նյարդերի այս պայքարում ավելի դիպուկ գտնվեցին տանտերերը՝ հաղթելով 4-3 հաշվով:

Այս ծանր ու դրամատիկ դիմակայության արդյունքում «Միկան» նվաճեց Հայաստանի Գավաթի խաղարկության 1/8 եզրափակչի ուղեգիր։

Հանդիպման տեսագրությունը՝ ստորև․

ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի տեղակալ Հասմիկ Ավագյանն այսօր այցելել է Սպորտի կառավարման կենտրոնի ենթակայությամբ գործող «Միկա» մարզահամալիր` հուլիսի 11-20-ը Երևանում անցկացվելիք բասկետբոլի մինչև 20 տարեկանների Եվրոպայի B դիվիզիոնի առաջնության նախապատրաստական աշխատանքներին ծանոթանալու նպատակով։ Այս մասին հայտնում է ԿԳՄՍՆ պաշտոնական կայքը:

Նախարարի տեղակալին ներկայացվել են համալիրի գործունեությունը, ենթակառուցվածքային հնարավորությունները և ընթացող վերանորոգման և արդիականացման աշխատանքները։

«Միկա» մարզահամալիրում, մասնավորապես, արդեն կատարվել են մարզադահլիճի հղկման, ներկման, հանդերձարանների և սանհանգույցների վերանորոգման աշխատանքներ։

Սպորտի կառավարման կենտրոնի տնօրեն Խորեն Զարգարյանը նախարարի տեղակալին ներկայացրել 1 արդեն իրականացված աշխատանքներն ու համալիրի գործունեության հիմնական ուղղությունները։

Հասմիկ Ավագյանը շրջել է համալիրի մարզական և վարչական ենթակառուցվածքներում՝ տեղում քննարկելով առաջնության պատշաճ անցկացմանն առնչվող մի շարք կազմակերպական հարցեր:

Խորեն Զարգարյանի խոսքով՝ Մ20 առաջնության նախապատրաստական աշխատանքներն ընթանում են մեծ թափով՝ ըստ սահմանված ժամանակացույցի։ Նախատեսվում է, որ Հայաստանի մինչև 20 տարեկանների հավաքականի հանդիպումները կանցկացվեն Կ. Դեմիրճյանի անվան մարզահամերգային համալիրում, իսկ մյուս երկրների հավաքականները կհյուրընկալվեն «Միկա» մարզահամալիրում։

Նա նաև նշել է, որ ներկայում «Միկա» մարզահամալիրում տարբեր մարզաձևերով՝ ֆուտբոլ, ըմբշամարտ, կարատե, ձյուդո, ֆուտզալ և այլն, մարզվում է շուրջ 1500 երեխա, ինչը վկայում է կենտրոնի ակտիվ գործունեության և հանրային նշանակության մասին։

Եվրոպայի Մ20 B դիվիզիոնի բասկետբոլի առաջնությունը կմեկնարկի հուլիսի 11-ին։ Երևանը կհյուրընկալի 20 երկրի հավաքականների, որոնք կպայքարեն չեմպիոնի տիտղոսի համար։ Հայաստանի հավաքականն ընդգրկվել է B խմբում, որտեղ կմրցի Չեռնոգորիայի, Էստոնիայի, Լատվիայի և Իռլանդիայի հետ: Առաջին հանդիպումը մեր ընտրանին կանցկացնի հուլիսի 11-ին՝ մրցելով Լատվիայի հավաքականի հետ: Հուլիսի 12-ին կկայանա Չեռնոգորիա-Հայաստան հանդիպումը: Հուլիսի 13-ին մեր ընտրանին կմրցի Իռլանդիայի, իսկ հուլիսի 15-ին՝ Էստոնիայի Մ20 տարեկանների հավաքականի հետ:

Հայաստանի Բարձրագույն խմբի առաջնության չեմպիոն, Հայաստանի գավաթի ու սուպերգավաթի հաղթող Ռաֆայել Ղազարյանը մարզչական Բ կարգի արտոնագրի դասընթացների կմասնակցի: Այս մասին 34-ամյա նախկին ֆուտբոլիստը հայտնել է ArmSport.am-ի թղթակցի հետ զրույցում:

«Դասընթացները կանցկացվեն հունվար-փետրվար ամիսներին: Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելուց հետո ցանկանում եմ մնալ ֆուտբոլում, ու արդեն փորձել ֆուտբոլում հաջողությունների հասնել որպես մարզիչ: Ընդ որում, ցանկանում եմ սկսել մանկապատանեկան ֆուտբոլից ու աստիճանաբար կարիերա ստեղծել: Ավելի հեռահար նպատականերիցս մեկը ֆուտբոլի դպրոց ունենալն է»,- պատմում է Ռաֆայել Ղազարյանը:

Մարզչական դասընթացներն առհասարակ մեկնարկում են C կարգից, բայց Հայաստանի Բարձրագույն խմբի առաջնությունում 100-ից ավելի հանդիպում անցկացրած ֆուտբոլիստները կամ հավաքականում խաղացածները կարող են միանգամից B կարգի արտոնագրի դասընթացին մասնակցել:

Անդրադառնալով ֆուտբոլային կարիերայի լավագույն հիշողություններին՝ ֆուտբոլիստն առանձնացնում է առաջին անգամ Հայաստանի չեմպիոն դառնալը, Եվրոպա լիգայում և Չեմպիոնների լիգայում ունեցած ելույթներն, ինչպես նաև Եվրոպա լիգայում մակեդոնական «Ռուդարին» խփած գոլը:

Ռաֆայել Ղազարյանը ֆուտբոլիստի կարիերայի գերակշռող մասն անցկացրել է Երևանի «Միկայում», որի կազմում 2011 թվականին նվաճել է Հայաստանի գավաթը, 2012/13 մրցաշրջանում՝ Սուպերգավաթը, 2012/13 մրցաշրջանում ՝ նաև Հայաստանի Բարձրագույն խմբի առաջնության արծաթե մեդալները:

Հայաստանի չեմպիոնի կոչումը Ղազարյանը նվաճել է արդեն «Ալաշկերտի» կազմում՝ 2015/16 մրցաշրջանում: Երևանյան թիմի հետ 2018/19 մրցաշրջանում դարձել է նաև Հայաստանի սուպերգավաթակիր:

«Գանձասարի» հետ Ղազարյանը դարձել է Հայաստանի գավաթակիր (2017/18), ինչպես նաև Հայաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր: Ֆուտբոլիստի կարիերայի ընթացքում ֆուտբոլիստը հանդես է եկել նաև մի շարք այլ ակումբներում, այդ թվում Երևանի «Լոկոմոտիվում», որտեղ եղել է թիմի ավագը:

Ռաֆայել Ղազարյանի հետ զրուցել ենք նաև հայկական ֆուտբոլում առկա իրավիճակից:

«Ազգային հավաքականի առջև միշտ Եվրոպայի կամ աշխարհի առաջնությունների խմբային փուլում հայտնվելու խնդիր է դրվում, բայց միշտ ինչ-որ բան չի հերիքում ու ձախողվում ենք. այստեղ խնդիրները խորքային են: Ամենաառաջնային հանգամանքն այն է, որ ֆուտբոլիստները մանկապատանեկան տարիքից պետք է կրթվեն այնպիսի մարզիչների մոտ, որոնք ֆուտբոլային ճանապարհ են անցել: Հայաստանում արդեն նախկին ֆուտբոլիստները գնում են մարզչական ճանապարհով, ինչը շատ ողջունելի է: Մյուս ամենակարևոր կողմն, ըստ իս, ֆինանսներն են:

Այսօր աշխարհում ու Եվրոպայում հիմնականում հաջողության են հասնում այն թիմերն ու հավաքականները, որոնք անհամեմատ ավելի մեծ գումարներ են ծախսում ու շատ մեծ ուշադրություն են դարձնում իրենց մանկապատանեկան ֆուտբոլի զարգացմանը: Կարծում եմ՝ մենք էլ ենք արդեն այդ ճանապարհով գնում, բայց նկատելի արդյունքների համար ժամանակ է անհրաժեշտ»,- ասում է նախկին ֆուտբոլիստն ու հույս հայտնում՝ 5-6 տարուց Հայաստանի պատանեկան հավաքականները կհամալրվեն արդեն նոր սերնդի ու ժամանակակից ֆուտբոլային գիտելիքներ ունեցող մարզիչների կրթած ֆուտբոլիստներով:

Սպորտի կառավարման կենտրոնի ենթակայությամբ գործող «Միկա» մարզահամալիրում այսօր շաբաթօրյակ է. տարբեր տարիքային խմբերի սաներ, մարզիչներ և անգամ ծնողներ ակտիվորեն մասնակցել են մաքրության աշխատանքների իրականացմանը։ Համալիրի տարածքում և բակում պատանի մարզիկները հավաքել են շրջակայքի աղբը՝ ծխախոտի գլանակները, պլաստիկը, թուղթը, ապակյա շշերը։ Այս մասին հայտնում է ԿԳՄՍՆ հասարակայնության հետ կապերի և տեղեկատվության վարչությունը:

Սպորտի կառավարման կենտրոնի տնօրեն Խորեն Զարգարյանը, շնորհակալություն հայտնելով մասնակիցներին, ընդգծել է՝ մաքրության պահպանությունը չպետք է սահմանափակվի միայն շաբաթօրյակով. «Հետևողական ենք լինելու, որ սա մեզ համար դառնա առօրյա: Սպորտը թիմային աշխատանք է, և այստեղից է սկսվում մեր ճանապարհը: «Միկան» պետք է դարձնենք մեր սպորտային տունը: Երբ սկսում ենք միասին աշխատել, նաև երկրպագության մթնոլորտ է ձևավորվում: Միասին պետք է դառնանք մեկ թիմ: Սպորտում ամենակարևորը համախմբվածությունն է, իսկ այսպիսի միջոցառումները միայն նպաստելու են այդ համախմբվածության ձևավորմանը»:

Ամփոփելով կենտրոնի գործունեության առաջին ամիսները՝ Խորեն Զարգարյանը նշել է, որ «Միկա» մարզահամալիրն արդեն լիարժեք շահագործվում է:

«Նոր շնչառություն ենք հաղորդել այս մարզահամալիրին: Բացի ֆուտբոլից, արդեն շահագործվում են նաև կարատեի, ֆուտզալի մարզադահլիճները: Այստեղ են մարզվում նաև բասկետբոլի աղջիկների թիմը, ֆուտզալի ավելի քան 10 սիրողական թիմ։ Բոլոր առումներով համալիրն արդեն լիարժեք շահագործվում է: Մեծ պատասխանատվությամբ և ոգևորությամբ ենք սկսել այս աշխատանքը»,- ասել է կենտրոնի տնօրենը:

«Միկա» մարզահամալիրում ներկայում 1200 երեխա է մարզվում տարբեր մարզաձևերով՝ ֆուտբոլ, ըմբշամարտ, կարատե և այլն:

Սպորտի կառավարման կենտրոնի ենթակայությամբ է գործում նաև Սիմոն Մարտիրոսյանի անվան մարզադպրոցը։

Հիշեցնենք՝ Սպորտի կառավարման կենտրոնի ստեղծման նպատակը մարզակառույցների միասնական գույքային կառավարումն ու սպորտի ոլորտում տարբեր ծրագրերի արդյունավետ իրականացումն է: ՀՀ կառավարության որոշմամբ սպորտի կառավարման կենտրոնին կհանձնվեն նաև յուրաքանչյուր մարզում նախատեսված արագ հավաքվող թեթև մետաղական կոնստրուկցիաներով մարզադահլիճները, Լոռու մարզի Շամուտ գյուղում կառուցվելիք ըմբշամարտի մարզաբազան, այլ մարզական օբյեկտներ:

Լրագրողի աշխատանքն ամենաբարդ, ամենահաճելի ու, միևնույն ժամանակ, ամենաանշնորհակալ գործն է։ Մանավանդ, երբ ամեն անգամ լրագրողը սեփական միջոցներով, սեփական նյարդերի ու ազատ ժամանակի հաշվին լուսաբանում է իրադարձություն, որը կհետաքրքրի հաշված մարդկանց, իսկ մեծամասնությունն այդ լրագրողներին կասի՝ «ինչի՞դ է պետք, նստեիր տանը, վայելեիր քեզ համար քո կիրակին»։ Նման դեպքերում իր գործը սիրող մարզական լրագրողն ավելի է ոգևորվում, թևավորվում՝ նոր սխրանքների հետևից գնալու համար։ Մեր գործընկեր Դավիթ Մարտիրոսյանը լրագրողական սխրանքներ գործելու անվիճելի առաջատար մարտիկներից էր։

Դավիթը հայկական ֆուտբոլի նվիրյալ է։ Լինելով լեգենդար մարզական մեկնաբան Սուրեն Բաղդասարյանի թոռը, «ֆուտբոլ+» շաբաթաթերթի անփոխարինելի խմբագիր Աշոտ Մարտիրոսյանի որդին՝ Դավիթը չէր կարող չսիրահարվել հայկական ֆուտբոլին։ Նրա համար չկար միջանկյալ խաղ, նրա համար չկար Հայաստանի առաջնությունում խաղ, որի վրա կարելի էր աչք փակել, չգնալ, չլուսաբանել։ Իր առաջին հարցազրույցներից մեկում Դավիթն ասել է, որ ֆուտբոլն իր թմրանյութն է։ Ինչպես յուրաքանչյուր լրագրող՝ գործող, նախկին, թե ներկա, ամեն ինչ սկսել է մի ֆուտբոլիստի հանդեպ անբացատրելի սիրուց ու հարգանքից։ Դավիթի պարագայում դա Կրիշտիանու Ռոնալդուն էր։ Երևանում 2007-ին նրանց հանդիպումը դրեց ապագայում անհասանելի թվացող հորիզոնների հաղթահարման նապատակների սկիզբը։

Դեռևս 2012 թվականին, երբ Դավիթը 15 տարեկան էր, երբ նույնիսկ դպրոցը չէր ավարտել, տարբեր ճանապարհներ էր փնտրում այս կամ այն միջոցառումը լուսաբանելու համար։ Ձգտող մարդու առաջ դուռ փակելը ժամանակի անիմաստ վատնում է. միևնույնն է՝ նա պատուհանից ներս կմտնի։ Միշտ կյանքով լեցուն Դավիթին հնարավոր չեղավ կանգնեցնել նաև Իտալիայի հետ երևանյան առաջին հանդիպման նախախաղային ասուլիսին։ Դավիթը ասուլիսների սրահում նստած ամենաերիտասարդ ներկայացուցիչն էր, բայց հարցերը ձևակերպում էր շատ հստակ ու դիպուկ։

Ասուլիսից հետո լրագրողներին տրվեց հնարավորություն հետևելու Իտալիայի ընտրանու բաց մարզմանը։ Առաջին անգամ վերջին տարիների ընթացքում մեր երկիր էր ժամանել նման կարգի հավաքական։ Բնականաբար, բացի մարզմանը հետևելուց ու ռեպորտաժ պատրաստելուց, կար հսկայական ցանկություն լուսանկարվելու Բուֆոնի, Բալոտելլիի, Պիռլոյի ու մնացածների հետ։ Հանկարծ բոլորին մոտեցավ Դավիթը և զայրացած հայտարարեց. «Բալոտելլիի քիթը շատ ցցած է։ Մոտեցա լուսանկարվելու խնդրանքով, մի կողմ հրեց ու բղավեց «after, after»։ Այ, կտեսնեք՝ Բալոտելլին վաղը չի խաղալու կամ խաղալու ընթացքում մի բան լինելու է»։ Չեք հավատա՝ այդպես էլ եղավ. Բալոտելլին այդ օրը երևանյան սառը օդից մրսեց, հիվանդացավ ու հաջորդ օրը դաշտ դուրս չեկավ։ Այ, եթե Դավիթի հետ նման կերպ չխոսեր՝ գուցե և ամեն ինչ այլ կերպ դասավորվեր ինչպես այդ խաղում, այնպես էլ կարիերայում…

Դավիթն իր ուսումը ստացել է ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետում, որտեղ խորացրել է իր՝ առանց այն էլ հարուստ ու խորը գիտելիքները մեր ոլորտում։ Ունենալով լավ կապեր, Դավիթը կարող էր հանգիստ աշխատանք գտնել որևէ մարզական կայքում կամ տեղափոխվել արտերկիր սովորելու և աշխատելու։ Սակայն Դավիթը հայկական ֆուտբոլի նվիրյալ էր ու առաջինը, որ նա արեց, սկսեց աշխատել «Ֆուտբոլ+»-ում։ Դավիթի համար հայկական ֆուտբոլի լուսաբանումը նույնքան կարևոր էր, որքան քեզ համար, հարգելի ընթերցող, օդ շնչելը կամ ջուր խմելը։ Ընդ որում, բացարձակ էական չէ՝ լուսաբանումն ինչ ֆորմատով կլինի՝ լուսանկարիչ, օպերատոր թե լրագրող։

Օրեր էին լինում, երբ Դավիթը Հայաստանի առաջնության մի հանդիպմանը ներգրավվում էր որպես օպերատոր ու լուսանկարիչ, այնուհետև վազում մյուս մարզադաշտ, խաղին հետևում որպես լրագրող և մասնակցում հետխաղային ասուլիսին։ Բոլոր խաղերին Դավիթը ուսին դրած տանում էր եռոտանիները, մի ձեռքում պահում էր համակարգչի պայուսակը, մյուսում՝ տեսախցիկը։ Այդպիսին էր Դավիթի առօրյան։

Ժամանակի ընթացքում հայկական լրագրությունը զարգացավ, մեր բառապաշար մտավ «Էքսկլյուզիվ» կամ «բացառիկ» արտահայտությունը։ Դավիթի համար նման բառեր գոյություն չունեին։ Հայաստանի ազգային հավաքականի յուրաքանչյուր հանդիպումից հետո, երբ լրագրողներով հավաքվում էինք մեդիա սենյակում աշխատելու, ամենքը հանում էր իր ձայնագրությունները, դնում ակաջակալները և լուռ վերծանում էր կամ մոնտաժում էր այն, ինչ հասցրել էր ձայնագրել խառը գոտում։ Ամենավերջում հայտնվում էր Դավիթը ու բարձր-բարձր հայտարարում էր. «Ժողովուրդ, այս ինչ ֆուտբոլիստի հետ հարցազրույց եմ արել, ո՞վ կուզի՝ տրամադրեմ»։

Լինում էին դեպքեր, երբ մեդիա սենյակում լրագրողներից մեկն ասում էր, որ իր ձայնագրության մեջ տեխնիկան թերացել է, լավ չի ձայնագրվել, խոտանով է եղել, և հարցազրույցի ինչ-որ հատված չի լսվում։ Դավիթը չէր սպասում մինչև մեր մյուս գործընկերները առաջարկեին օգնություն. նա առաջինն էր արձագանքում՝ «Ո՞ր կտորն է, ո՞ր մասը չունես, ասա՝ կտամ»։

Դավիթը շատ էր հարգում ընկերության գաղափարը։ 2019-ին, երբ Իտալիան նորից ժամանել էր Երևան, պատվիրակության կազմում էր նաև լեգենդար Պաոլո Ռոսսին՝ 1982 թվականի աշխարհի չեմպիոնը։ Նրա գալու մասին լրագրողական շրջանակում մարդ չգիտեր։ Ռոբերտո Մանչինիի նախախաղային ասուլիսից հետո լրագրողական սենյակում հերթական լուռ աշխատանքային երեկոն եռում էր, երբ Դավիթը մտավ ներս ու բղավեց՝ «Ժողովուրդ, Պաոլո Ռոսսին ներքևում կանգնած է, հարցազրույց եմ վերցրել, ով է ուզում՝ իջեք ձայնագրեք»։ Դավիթը կարող էր լուրը տեղադրել իր մոտ՝ որպես բացառիկ հարցազրույց, բայց գերադասեց, որ մեզանից յուրաքանչյուրը ևս վայելի հնարավորությունը զրուցելու լեգենդար չեմպիոնի հետ։

2018-ին էլ, երբ Երևան էր ժամանել Աշխարհի հավաքականը ընկերական հանդիպման շրջանակում, Դավիթը դաշտում կարճ հարցազրույց վերցրեց արգենտինացի լեգենդար հարձակվող Գաբրիել Բատիստուտայի հետ։ Ժամանակի սղության պատճառով ես չհասցրի անել հարցազրույց։ Երեկոյան, երբ աշխատում էինք, Դավիթը մոտեցավ ինձ և ասաց։ «Ռոբ, Բատիստուտան լեգենդար հարձակվող էր, իր հետ այսպես թե այնպես զրուցելու էի, բայց ես առաջնահերթ արեցի՝ մտածելով քո մասին, հիշելով, թե որքան ես սիրում դու նրան, քեզ համար էլ եմ արել»…։

Դավիթի սերը հայկական ֆուտբոլի հանդեպ արտացոլվեց նաև նրա երկրորդ աշխատանքում։ Նրա հայրը՝ Աշոտ Մարտիրոսյանը, բացի «Ֆուտբոլ+» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիր լինելուց, նաև «Միկա» ՖԱ-ի մամուլի քարտուղարն էր։ Բնականաբար, Դավիթը առավոտից երեկո ակումբի հետ էր, հետևում էր խոսնակի անթերի աշխատանքին, սովորում էր հմտությունները։ Տարիներ անց, երբ Դավիթը զորակոչվեց ՀՀ ԶՈՒ, Դավիթը սկսեց Կապանից հեռավար աշխատել «Գանձասար-Կապան» ՖԱ-ում, որտեղ աշխատանքի էր անցել նաև Աշոտ Մարտիրոսյանը։ Հավաքելով անհրաժեշտ փորձ ու գիտելիքներ՝ Դավիթը աշխատեց «Ուրարտու» ֆուտբոլային ակումբում՝ նախ որպես Մեդիայի և հասարակայնության հետ կապերի բաժնի ղեկավար, Գործադիր տնօրեն, այնուհետև Կոմերցիոն հարցերով փոխտնօրեն։ Աշխատելու ընթացքում Դավիթն օր ու գիշեր աշխատում էր ակումբի թանգարանի ստեղծման վրա։ Գործընկերների խոսքով՝ Դավիթը նույնիսկ գիշերում էր ակումբում՝ րոպե առաջ աշխատանքն ավարտին հասցնելու համար։

Ժամանակի ընթացքում Դավիթը փոխեց ակումբային գրանցումը՝ տեղափոխվելով «Փյունիկ» և զբաղեցնելով գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը։ Դրան զուգահեռ, Դավիթը, լինելով չափազանց ընթերցասեր, սկսեց համագործակցել «Նյումեգ» հրատարակչության հետ։ Նախ գրեց Զլատան Իբրահիմովիչի կենսագրական բեսթսելլերի նախաբանը, այնուհետև Սուրեն Բաղդասարյանի հետ համատեղ հեղինակեց «Արարատ 73. Հայկական ֆուտբոլի ոսկեդարը» գիրքը՝ նվիրված հայկական ֆուտբոլի պատմության ամենափառահեղ հաղթանակին։

Դավիթի սերը հայկական ֆուտբոլի հանդեպ ուղիղ կապ ունի հայրենիքի հանդեպ տածած անբացատրելի սիրո հետ։ 44-օրյա պատերազմի ընթացքում Դավիթը մեկնեց առաջնագիծ սեփական կամքով, քանի որ կրտսեր եղբայրը` Լևոնն արդեն այնտեղ էր` միասին պահելու մեր երկրի սահմանը։ Օրերով նրա հետ կապ պահել չէր հաջողվում, բայց ժամանակ առ ժամանակ նա հայտնվում էր, ասում էր, որ ամեն ինչ լավ է լինելու, ժպտում էր ու մեզ էլ էր հորդորում ժպտալ։ Ռազմի դաշտում Դավիթը ստացավ բեկորային վնասվածք ոտքի հատվածում, բայց այդպես շարունակեց կռվել։

Վերադառնալուց հետո դժվարանում էր քայլել, բայց ինչպես և միշտ, ուժ գտավ իր մեջ հաղթահարելու բոլոր դժվարությունները՝ ֆիզիական և հոգեբանական՝ սրտի ցավը, ու առաջինը, որ արեց՝ գնդակը վերցրեց իր ձեռքը և սկսեց «21» խաղալ։ «Կարոտել էի գնդակը», — ասում էր Դավիթը։

Դավիթի տեղը լրացնելը հայկական ֆուտբոլում ու հայկական ժուռնալիստիկայում որևէ մեկը չի էլ փորձի, որովհետև դա անհնար է։ Իր գործով ու գործի հանդեպ վերաբերմունքով Դավիթը սահմանել է շատ բարձր նշաձող, որին մենք բոլորս պետք է ձգտենք։ Հայկական ֆուտբոլն ու մարզական լրագրությունը պիտի ապրի ու զարգանա՝ ի պատիվ իր գործի նվիրյալ Դավիթ Մարտիրոսյանի….

Լույսերի մեջ մնաս, մեր թանկագին ընկեր…

                                                                     Ռոբերտ Գասպարյանի և Armsport-ի խմբագրակազմի անունից

Կյանքից հեռացել է հայտնի գործարար Միխայիլ Բաղդասարովը: 61-ամյա Բաղդասարովը  մահացել է ՌԴ հիվանդանոցներից մեկում:

Նա օրեր առաջ սրտի կաթվածով տեղափոխվել էր հիվանդանոց և մինչև մահը գտնվել էր կոմայի մեջ:

Հիշեցնենք, որ Միխայիլ Բաղդասարովը «Միկա» ակումբի հիմնադիրն էր: Ակումբը 16 մրցաշրջան է անցկացրել Հայաստանի Բարձրագույն խմբի առաջնությունում (2000-2016 թվականներին):

Ֆուտբոլի Հայաստանի առաջնությունում առաջին լեգիոներները հայտնվել են 90-ականների 2-րդ կեսին: Տարեցտարի Բարձրագույն խմբի առաջնությունում նկատվել է լեգիոներ ֆուտբոլիստների քանակական աճ: Նրանցից շատերն իրապես աչքի են ընկել որակյալ խաղով և ինչ-որ չափով հետք թողել հայկական ֆուտբոլում:
ArmSport.am-ն շարունակում է զրուցել հայկական ֆուտբոլում նվաճումների հասած լեգիոներ ֆուտբոլիստների հետ:

Այս անգամ զրուցել ենք «Միկայի» նախկին պաշտպան, բրազիլացի Ալեքս դա Սիլվայի հետ, որը պատմել է Հայաստանում հայտնվելու, «Միկայում» անցկացրած տարիների, Հայաստանի հավաքականում հանդես գալու մասին:

«Հայաստան եմ եկել 2006 թվականին: «Միկայում» հայտնվել եմ Ֆուտբոլային գործակալ Լեանդրո Դա Ռոզո ֆերնանդես Սամառոնիի (նախկին ֆուտբոլիստ) և Արկադի Անդրեասյանի միջոցով: Եկա Երևան և շատ զարմացա՝ կյանքումս առաջին անգամ տեսնելով ձյուն և այդքան ցուրտ եղանակ: Միկայում շատ լավ ընդունելության արժանացա: Ակումբի հետ կնքեցի 3 տարվա պայմանագիր: Երբևէ չէի լսել Հայաստանի մասին: Երբ ինձ առաջին անգամ առաջարկեցին, մտածում էի, թե խոսքը Ռումինիայի մասին է: Հետո սկսեցի ուսումնասիրել Հայաստանը քարտեզի վրա»,-ասում է Ալեքսը:

Բրազիլացու հիշողություններում դեռ թարմ են 2007-08 մրցաշրջանում «Միկայի» ելույթները Եվրոպա լիգայում:

«Երբեք չեմ մոռանա Եվրոպա լիգայի որակավորման 2-րդ փուլի՝ «Արտմեդիայի» հետ խաղը: Մենք առաջին փուլում հաղթահարել էինք Բուդապեշտի ՄՏԿ-ի արգելքը: Որակավորման 2-րդ փուլի առաջին խաղում Երևանում 2:1 հաշվով հաղթեցինք «Արտմեդիային», սակայն պատասխան խաղում պարտվեցինք 0:2 հաշվով: Չեմ մոռանա նաև 2011 թվականի Հայաստանի Գավաթի խաղարկության եզրափակիչը, որտեղ 4:1 հաշվով հաղթեցինք «Շիրակին»: Այդ խաղում առաջին գոլը հենց ես խփեցի»:

Ալեքսը Երևանից հեռացել է 2015 թվականին, «Միկայում» խաղալու տարիներին հասցրել է նաև ուժերը փորձել Ռուսաստանում. «Երբ Արմեն Ադամյանը գլխավորեց Ուլյանովսկի «Վոլգան», ինձ էլ հրավիրեց թիմ: 6 ամիս հանդես եկա Ռուսաստանում՝ վարձավճարով, այնուհետև կրկին տեղափոխվեցի Երևան: «Միկայի» հետ երկկողմ համաձայնությամբ խզեցի պայմանագիրս 2015-ին և վերադարձա Բրազիլիա: Այնուհետև հրավեր ստացա «Բանանցի» (խմբ.՝ այժմ «Ուրարտու») գլխավոր մարզիչ Արամ Ոսկանյանից, սակայն ես մերժեցի, քանի որ ընտանեկան խնդիրներ կային, և չէի կարող հեռանալ Բրազիլիայից»:

Ալեքսի խոսքով, լավագույն ֆուտբոլիստը, որի դեմ երբևէ խաղացել է՝ Հենրիխ Մխիթարյանն է.

«Ես խաղացել եմ Մխիթարյանի դեմ, և կարող եմ ասել, որ որպես պաշտպան շատ դժվար էր նրան կանգնեցնելը: Կառանձնացնեմ նաև Մարկոս Պիզելլիին, ով ուժեղ հարվածների էր տիրապետում: Չեմ մոռանա նաև Արմեն Շահգելդյանի խաղը: Այն ժամանակ շատ որակյալ ֆուտբոլիստներ կային Հայաստանի առաջնությունում, բայց հիմա դժվարանում եմ անուններով հիշել»:

Բրազիլացին 2 հանդիպում է անցկացրել Հայաստանի հավաքականում՝ մասնակցելով ԱՄԷ-ի և Ալժիրի հավաքականի հետ խաղերին. «Ես շատ եմ ցանկացել խաղալ Հայաստանի հավաքականում: Միշտ սպասել եմ, որ հավաքականից հրավիրեն, բայց 5 տարի պետք էր, որ ես խաղայի Հայաստանում, որպեսզի անձնագրային հարցերս լուծվեին: Երբ իմացա հավաքական հրավիրվելու մասին լուրը, շատ ուրախացա: 2013 թվականին ինձ հրավիրեց հավաքական Վարդան Մինասյանը: Մասնակցեցի ուսումնամարզական հավաքների, սակայն այդպես էլ նորամուտս չնշեցի հավաքականում: Հաջորդ տարի հրավեր ստացա Բեռնար Շալանդից և մասնակցեցի 2 խաղի»:

Ալեքսը ուրախությամբ է պատմում Երևանում ապրած տարիների մասին. «Երևանը շատ գեղեցիկ և հանգիստ քաղաք է: Բրազիլացիների համար անսովոր է, որ կարողանում ես ուշ ժամին հանգիստ զբոսնել քաղաքում, քանի որ այդ առումով Բրազիլիայում շատ վտանգավոր է: Երբ նոր էի եկել Երևան և չէի խոսում հայերեն, հաճախ էին ինձ խաբում տաքսու վարորդները և շատ գումար էին վերցնում (խմբ.-ծիծաղում է)»:

38-ամյա Ալեքսը շատ է կարոտում ֆուտբոլը, բայց հիմա ամբողջովին այլ աշխատանքով է զբաղված. «Ես կարիերաս ավարտեցի 33 տարեկանում: Գուցե շուտ էր, բայց ստիպված էի, քանի որ ընտանեկան խնդիրներ ունեի: Հիմա չեմ զբաղվում ֆուտբոլով, չնայած որ շատ եմ կարոտում: Մարզչական աշխատանք հաստատ չեմ սկսի, քանի որ չեմ սիրում: Հիմա Բրազիլիայում աշխատում եմ  շինարարական կազմարպերությունում, որը տնօրինում եմ ես: Ես շատ եմ սիրում Հայաստանը: Շնորհակալություն եմ հայտնում բոլորին»: 

Զրույցի վերջում Ալեքսը հայտնեց, որ շատ է կարոտում Հայաստանը. «Հիմա դժվարանում եմ ասել, թե երբ կգամ Հայաստան, բայց շատ եմ կարոտում Երևանը: Ես ունեմ հայկական անձնագիր, որի ժամկետը շուտով կվերջանա: Հայաստան գալ-գնալը իրոք շատ բարդ է, քանի որ երկար ճանապարհ է ու շատ ժամանակ է պահանջում: Առիթից օգտվելով ևս մեկ անգամ ցանկանում եմ շնորհակալություն հայտնել հայերին և Հայաստանին: Ես «Միկայում» հիանալի տարիներ եմ անցկացրել»,-եզրափակեց Ալեքսը:

Երվանդ ՀԱԿՈԲՅԱՆ

Հայաստանում հանդես եկած լեգիոներներին ներկայացնող շարքից կարդացեք նաև՝

Exclusive. Ես չհրավիրվեցի հավաքական, քանի որ խաղում էի Արարատում. Ռենատո 

Exclusive. Երբեք չեմ մոռանա 2008-ի ոսկե խաղը. ինձ համար չեմպիոնն Արարատն է. Ջուլիանո Խիմենես:

Երևանի «Միկայի» նախկին ֆուտբոլիստ Դմիտրի Չեստյակովը Sport24-ին տված հարցազրույցում պատմել է հայաստանյան կարերայի մասին:

Մի քանի տարի առաջ Չեստյակովը համալրեց երևանյան թիմի շարքերը, իսկ Ռուսաստան վերադառնալուց հետո խաղաց «Շիննիկում» ու «Տամբովում»: Հիմա 25-ամյա պաշտպանը «Ռոստովի» հետ պայքարում է չեմպիոնության համար և հրավիրվում է Ռուսաստանի հավաքական:

«Պայմանները կոնկրետ մեզ մոտ` «Միկայում», այնքան էլ լավը չէին: Բայց փոխարենը շատ էին ռուս տղաները. ավելի հեշտ էր ադապտացվելը: Խաղադաշտերը, եղանակը, կլիման, ուտելիքները … ամեն ինչ լավ էր, և դա ևս տպավորել էր»

-Վարդանյանին, որը վերջերս է տեղափոխվել «Սոչի», կես տարով որակազրկել են մրցավարի հետ բախման համար, որը «սպանում էր» իր թիմին Հայաստանում: Ձեզ մոտ նման դեպքեր եղե՞լ են:

-Մի քանի անգամ եղել է: Այնտեղ, սկզբունքորեն, միևնույն մարդիկ են դատում բոլոր խաղերը, բոլորը միմյանց գիտեն: Իսկ մեզ` ռուսներիս, չգիտես ինչու այնքան էլ լավ չէին վերաբերվում: Օգնում էին որոշ թիմերի: Ինչպե ՞ս պետք է արձագանքեինք. ոչ մի կերպ, ի սեր Աստծո. պարզապես պետք է ֆուտբոլ խաղալ և վերջ. առհասարակ չեմ սիրում նայել մրցավարին:

-Այդ «Միկային» Սերգեյ Յուրանը դուրս բերեց Հայաստանի Գավաթի եզրափակիչ:

-Երբ նա եկավ, արդյունք տվեց: Բայց առաջնությունում մեր գործերն այնքան էլ լավ չէին: Առհասարակ չէինք կարողանում հաղթել: Ես վերադարձա Ռուսաստան, բայց «Զենիթը» չերկարաձգեց պայմանագիրս: Ավելի ուշ պարզվեց, որ Սերգեյ Նիկոլաևիչն իմ ծառայություններն է առաջարկել «Շիննիկին»:

-Խորեն Բայրամյանի հետ հանդիպել ես դեռ «Ռոստովի» դուբլում 2012 թվականին: Ինչո՞ւմն է նրա գաղտնիքը:

-Աշխատասիրության, կտրուկության, ցանկության: Խորիկն այն ժամանակ մարզվում էր հիմնական կազմի հետ, բայց խաղում էր մեզ հետ` երիտասարդականում: Նա ինքը տեղացի է, բայց հիմա վերջնականապես հիմնավորվել է թիմում վարձավճարից հետո, և, հավաքներ անցնելով, ահռելի մեծ աճ է գրանցել: