Արգենտինայի Ռոսարիո քաղաքում ընթացող «Սանտա Ֆե-2026» Հարավամերիկյան խաղերում հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի մրցաշարն առանձնացավ պատմական իրադարձությամբ: 39-ամյա հայտնի հայ ըմբիշ, աշխարհի չեմպիոն և Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր Արսեն Ջուլֆալակյանը, ներկայացնելով Արգենտինան, ոսկե մեդալ նվաճեց մինչև 77 կգ քաշային կարգում:

Եզրափակիչ գոտեմարտում Ջուլֆալակյանը 4-2 հաշվով տպավորիչ հաղթանակ տարավ կոլումբիացի Խաիր Կուերոյի նկատմամբ՝ ռևանշի հասնելով խմբային փուլում նրանից կրած պարտության դիմաց: Այս մեդալը պատմական նշանակություն ուներ Արգենտինայի համար. երկիրը վերջին 16 տարիների ընթացքում Հարավամերիկյան խաղերում հունահռոմեական ըմբշամարտի ոսկե մեդալ չէր նվաճել:

«Արգենտինայի այս երկարամյա դադարն ինձ համար հսկայական մոտիվացիա էր՝ հաղթելու և՛ ինձ, և՛ երկրի համար: Անհավատալի զգացողություն էր»,- նշել է հայ ըմբիշը մրցաշարից հետո:

Արսեն Ջուլֆալակյանի անունը հայկական սպորտում վաղուց արդեն ոսկե տառերով է գրված: Ծնվելով 1987 թվականին Գյումրիում՝ 1988-ի Սեուլի Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն Լևոն Ջուլֆալակյանի ընտանիքում, Արսենը կարողացավ կերտել սեփական փառահեղ ուղին: 2009-ին նա դարձավ Եվրոպայի, իսկ 2014-ին՝ աշխարհի չեմպիոն, սակայն նրա կարիերայում շրջադարձային եղավ 2012-ի Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալը:

Թվում էր, թե 2021 թվականի հուլիսին, «Տոկիո-2020»-ի ուղեգրի համար պայքարում հավաքականի ներսում տեղի ունեցած վիճահարույց որոշումներից և քաղաքականություն մուտք գործելուց հետո, նրա սպորտային կարիերան ավարտված է: Սակայն 2023 թվականին Շվեյցարիայում կայացած հանդիպումը արգենտինացի նախկին օլիմպիական ըմբիշ, ներկայումս Ըմբշամարտի միջազգային ֆեդերացիայի պաշտոնյա Յուրի Մայերի հետ, փոխեց ամեն ինչ:

«Չե՞ս ցանկանում քո չորրորդ Օլիմպիական խաղերում ներկայացնել Արգենտինան»,- Մայերի այս անսպասելի առաջարկը վերածնեց Ջուլֆալակյանի սպորտային կիրքը:

Վերադարձը հեշտ չէր: Ջուլֆալակյանը պատրաստվում էր հանդես գալ «Փարիզ-2024»-ում, սակայն ծանր վնասվածքի պատճառով ստիպված եղավ մեկ տարի տրամադրել վերականգնմանը: Չցանկանալով սպորտից հեռանալ վնասվածքի պատճառով՝ նա շարունակեց պայքարը և արդեն 2025 թվականին Մոնտերեյում կայացած Համաամերիկյան առաջնությունում նվաճեց արծաթե մեդալ:

Ռոսարիոյում կայացած Հարավամերիկյան խաղերի այս ոսկին ամրապնդեց նրա դիրքերը նոր հավաքականում: Տեղի երկրպագուները հայ չեմպիոնին ընդունեցին որպես յուրայինի, իսկ ինքը՝ Ջուլֆալակյանը, արդեն նախանշել է հաջորդ գլխավոր նպատակը: Չնայած 39 տարեկան հասակին՝ փորձառու ըմբիշը հայտարարել է, որ մտադիր է պայքարել 2028 թվականի Լոս Անջելեսի Օլիմպիական խաղերի ուղեգրի համար՝ կրկին Արգենտինայի դրոշի ներքո:

Նշենք նաև, որ Ռոսարիոյում հունահռոմեական ըմբշամարտի մրցաշարն անցավ լեփ-լեցուն տրիբունաների ներքո: Արգենտինայի հավաքականին ևս մեկ արծաթե մեդալ պարգևեց 21-ամյա Ռիկարդո Նաուել Գոմեսը (97 կգ), իսկ թիմային հաշվարկում աչքի ընկան նաև Վենեսուելայի ներկայացուցիչները՝ նվաճելով երեք ոսկե մեդալ: 

Եվրոպայի քառակի չեմպիոն, աշխարհի առաջնության քառակի բրոնզե մեդալակիր Արսեն Հարությունյանը սոցիալական ցանցերի իր էջերում գրառումներ է կատարել՝ անդրադառնալով ԱՄՆ-ում նվաճած տիտղոսին։

Հայ ըմբիշը կիսվել է իր տպավորություններով և ընդգծել գրանցած արդյունքի կարևորությունը.

«Չեմպիոնական գոտին բերում եմ Հայաստան։
Ինձ համար մեծ պատիվ է դառնալ RAF-ի առաջին ոչ ամերիկացի չեմպիոնը»,- գրել է Հարությունյանը։

Հիշեցնենք, որ սեպտեմբերի 19-ին Մայամիում կայացած RAF 13 (Real American Freestyle) մրցաշարի գլխավոր տիտղոսային մենամարտում 26-ամյա հայ ըմբիշը պարտության էր մատնել ամերիկացի Օստին Դեսանտոյին՝ նվաճելով լիգայի թեթևագույն քաշային կարգի չեմպիոնական գոտին։

Երեք մրցափուլ տևած չափազանց դիտարժան ու լարված գոտեմարտն ավարտվել էր մեր մարզիկի հաղթանակով՝ 6:3 հաշվով։ Այսպիսով, Հարությունյանը չեմպիոնական գոտին խլեց Դեսանտոյից, որի համար սա առաջին պարտությունն էր պրոմոուշենում։

Եվրոպայի քառակի չեմպիոն, աշխարհի առաջնության քառակի բրոնզե մեդալակիր Արսեն Հարությունյանը նվաճել է Real American Freestyle լիգայի թեթևագույն քաշային կարգի չեմպիոնական գոտին։

Սեպտեմբերի 19-ին Մայամիում կայացած RAF 13 մրցաշարի գլխավոր տիտղոսային մենամարտում 26-ամյա հայ ըմբիշը պարտության մատնեց ամերիկացի Օստին Դեսանտոյին։

Գոտեմարտը տևեց նախատեսված երեք մրցափուլերն ու անցավ չափազանց դիտարժան ու լարված պայքարում։ Հարությունյանը սկզբում առաջ անցավ 2:0 հաշվով, սակայն 27-ամյա Դեսանտոն երկրորդ մրցափուլում կարողացավ նախաձեռնությունն իր ձեռքը վերցնել ու հավասարեցնել հաշիվը։ Ամեն ինչ վճռվեց վերջնամասում. մեր մարզիկը կտրուկ բարձրացրեց տեմպը, կատարեց մի քանի արդյունավետ հնարքներ՝ վերահսկելով իրավիճակն ու հանդիպումն ավարտելով 6:3 հաշվով իր օգտին։

Այսպիսով, Հարությունյանը խլեց չեմպիոնական գոտին Դեսանտոյից, որի համար սա առաջին պարտությունն էր պրոմոուշենում: Մինչ այս գոտեմարտը՝ 2026թ. Պանամերիկյան խաղերի չեմպիոն ամերիկացին RAF-ում տարել էր 3 հաղթանակ և հասցրել էր դառնալ լիգայի չեմպիոն։

Հայաստանի ազատ ոճի ըմբշամարտի հավաքականի անդամները 3 ոսկե և 6 բրոնզե մեդալ են նվաճել Երևանի «Դինամո» մարզահամալիրում սեպտեմբերի 10–13-ն անցկացված «Ստեփան Սարգսյանի գավաթ» միջազգային մրցաշարում։ Այս մասին հայտնում է ԿԳՄՍՆ մամուլի ծառայությունը։

Հայաստանի ազատ ոճի ըմբշամարտի հավաքականի անդամները 3 ոսկե և 6 բրոնզե մեդալ են նվաճել Երևանի «Դինամո» մարզահամալիրում սեպտեմբերի 10-13-ն անցկացված «Ստեփան Սարգսյանի գավաթ» միջազգային մրցաշարում: Այս մասին հայտնում է ԿԳՄՍՆ մամուլի ծառայությունը։

Հայաստանի ներկայացուցիչներից չեմպիոնի կոչմանն արժանացել են 57 կգ քաշային Մանվել Խնձրցյանը, 61 կգ քաշային Սարգիս Բեգոյանն ու 70 կգ քաշային Վազգեն Թևանյանը:

Մրցաշարին 15 երկրի շուրջ 200 մարզիկ է մասնակցել: Այն նվիրված էր ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ, Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր և Եվրոպայի չեմպիոն Ստեփան Սարգսյանին: Մրցաշարն անցկացվում է 26-րդ անգամ:

Ազատ ոճի ըմբշամարտի Եվրոպայի քառակի չեմպիոն և աշխարհի առաջնության եռակի բրոնզե մեդալակիր Արսեն Հարությունյանն ամերիկյան Real American Freestyle (RAF) կազմակերպությունում չեմպիոնական գոտեմարտ կանցկացնի:

Հայ ըմբիշը հնարավորություն է ստացել պայքարելու թեթևագույն քաշային կարգի չեմպիոնական տիտղոսի համար։ Այս մասին հայտնում է կազմակերպության մամուլի ծառայությունը։

Տիտղոսային այս դիմակայությունը կկայանա սեպտեմբերի 18-ին ԱՄՆ-ի Ֆլորիդա նահանգի Մայամի քաղաքում նախատեսված RAF 13 մրցաշարի շրջանակում։ Օլիմպիական խաղերի կրկնակի մասնակցի մրցակիցը կլինի կազմակերպության գործող չեմպիոն, ամերիկացի Օսթին Դեսանտոն։ Վերջինս մինչ օրս անպարտելի է RAF-ում՝ իր ակտիվում ունենալով երեք անընդմեջ հաղթանակ, ինչպես նաև հանդիսանում է 2026 թվականի Պանամերիկյան առաջնության հաղթող։

Արսեն Հարությունյանն այս իրավունքը վաստակել է լիգայում ունեցած վստահ ու տպավորիչ ելույթների շնորհիվ։ Նա RAF-ում հասցրել է անցկացնել երկու գոտեմարտ՝ տոնելով նույնքան հաղթանակ։ Նորամուտի գոտեմարտում հայ մարզիկը բացահայտ առավելությամբ հաղթել էր Քեյլեբ Սմիթին, իսկ դրանից հետո Միլուոքիում կայացած RAF 11-ի ժամանակ ծանր դիմակայությունում պարտության էր մատնել Բեն Դավինոյին:

Հիշեցնենք, որ սեպտեմբերի այս շաբաթավերջը խոստանում է չափազանց հագեցած լինել հայ երկրպագուների համար։ Հարությունյանի տիտղոսային գոտեմարտի հաջորդ օրը՝ Լոս Անջելեսում կայանալիք UFC 331 մրցաշարի համահիմնական իրադարձության շրջանակում, հայ մարտիկ Արման Ծառուկյանը կմենամարտի Մաուրիսիո Ռուֆիի դեմ։

Ըմբշամարտի միջազգային ֆեդերացիան (UWW) հատուկ տեսանյութ է հրապարակել Օլիմպիական խաղերի ոսկե, կրկնակի արծաթե և բրոնզե մեդալակիր, աշխարհի քառակի ու Եվրոպայի 7-ակի չեմպիոն Արթուր Ալեքսանյանի մարզումային առօրյայի մասին: UWW-ն հայ լեգենդին որակել է որպես ըմբշամարտի բոլոր ժամանակների մեծագույններից մեկը, ում յուրաքանչյուր օլիմպիական մեդալի հետևում կանգնած են հազարավոր նմանատիպ ծանր աշխատանքային օրեր:

Տեսանյութում Ալեքսանյանն անկեղծացել է թիմում իր ունեցած դերի, պատասխանատվության և սիրելի վարժությունների մասին․

Հավաքականի և ավագի դերի մասին

«Այո, ես շատ հպարտ եմ, որ այս հավաքականի ավագն եմ, քանի որ մեր թիմում հիանալի մթնոլորտ է տիրում, և մենք ունենք բարձրակարգ մարզիկներ։ Մեր կազմում կան նաև բազմաթիվ տիտղոսակիր ըմբիշներ։ Ես մշտապես փորձում եմ նրանց կողքին լինել, կիսվել իմ փորձով և աջակցել ցանկացած հարցում»։

Պարան մագլցելու և հիմնական հնարքի մասին

«Դեռ մանկուց եմ մագլցել պարանով, և պետք է նշեմ, որ դա ինձ մոտ շատ լավ է ստացվում։ Սիրում եմ այս վարժությունը, և այն չափազանց կարևոր է իմ գոտեմարտելու ոճի համար։ Քանի որ ըմբշամարտում ես հիմնականում գլորում հնարքն եմ կիրառում, պարան մագլցելը կարելի է համարել ինձ համար ամենաօգտակար վարժություններից մեկը»։

Հիշեցնենք, որ դեռևս այս տարվա ապրիլին հավաքականի գլխավոր մարզիչ Արմեն Բաբալարյանը հայտարարել էր, որ Ալեքսանյանը Գերմանիայում մեկամսյա բուժման կուրս անցնելուց հետո արդեն վերադարձել է թիմ և ակտիվորեն վերսկսել մարզումները։ Թեև լեգենդար ըմբիշն այդ շրջանում բաց թողեց Ալբանիայի մայրաքաղաք Տիրանայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունը, մարզիչն ընդգծել էր, որ խոսք անգամ չկա մեկ տարվա դադարի կամ աշխարհի առաջնությունը բաց թողնելու մասին։ Օլիմպիական չեմպիոնն այժմ շարունակում է լիարժեք պատրաստվել իր հետագա գոտեմարտերին։

Լեհաստանում մեկնարկել է ըմբշամարտի Poland Open միջազգային մրցաշարը, որին մասնակցում են նաև հայ ըմբիշները: Այս մասին տեղեկացնում է Հայաստանի ըմբշամարտի ֆեդերացիայի մամուլի ծառայությունը։

Մրցումային առաջին օրը բոլոր գոտեմարտերում հաղթել և ոսկե մեդալի է արժանացել 82 կգ քաշային Սամվել Գրիգորյանը։ Հայ ըմբիշը եզրափակչում 7-0 հաշվով հաղթել է Սերբիայի ներկայացուցիչ Անտալ Վամոշին:

87 կգ քաշային Գևորգ Թադևոսյանը պարտվել է եզրափակչում և դարձել 2-րդ մրցանակակիր: 72 կգ քաշային Գասպար Տերտերյանն ու 77 կգ քաշային Մալխաս Ամոյանը մեդալ չեն նվաճել:

Տեսանյութը՝ ստորև․

Բրատիսլավայում ընթացող ըմբշամարտի Մ-20 տարեկանների աշխարհի առաջնությունում Հայաստանի հունահռոմեական ոճի հավաքականը նվաճեց ևս մեկ մեդալ։ 97 կգ քաշային Էրիկ Տեր-Մաթևոսյանը դարձավ մրցաշարի բրոնզե մեդալակիր։

Բրոնզե մեդալի համար գոտեմարտում հայ ըմբիշը մրցեց Վրաստանը ներկայացնող Արման Մկրտչյանի հետ։ Լարված գոտեմարտն ավարտվեց 3:3 հաշվով, սակայն վերջին միավորը վաստակելու չափանիշով հաղթանակը շնորհվեց Տեր-Մաթևոսյանին։

Նշենք, որ Արման Մկրտչյանը Մ-20 Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր է, իսկ Էրիկ Տեր-Մաթևոսյանը երկրորդ տարին անընդմեջ նվաճում է Մ-20 աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալը։

Այս պահի դրությամբ Բրատիսլավայում ընթացող մրցաշարում Հայաստանի հավաքականն իր ակտիվում ունի 4 մեդալ՝ 1 ոսկե, 1 արծաթե և 2 բրոնզե։

Բրատիսլավայում ընթացող ըմբշամարտի Մ-20 տարեկանների աշխարհի առաջնությունում Հայաստանի հունահռոմեական ոճի հավաքականը նվաճել է երրորդ մեդալը։ 67 կգ քաշային Յուրիկ Մխիթարյանը դարձել է մրցաշարի բրոնզե մեդալակիր։

Վճռորոշ գոտեմարտում հայ ըմբիշը գերազանց ելույթ է ունեցել Իրանի ներկայացուցիչ Իլիյա Ալիխանիի դեմ։ Մխիթարյանն առանց միավոր տալու տուշեով հաղթանակ է տարել մրցակցի նկատմամբ և կանգնել պատվո հարթակի երրորդ աստիճանին։ Սա Մխիթարյանի երկրորդ մեդալն է Մ-20 աշխարհի առաջնություններում. նախորդ տարի նա նվաճել էր արծաթե մեդալ։

Ցավոք, բրոնզե մեդալի համար իր գոտեմարտում պարտություն է կրել 72 կգ քաշային Գոռ Խաչատրյանը։ Ուզբեկստանի ներկայացուցիչ Բեհրուժբեկ Վալիևի հետ դիմակայությունում Խաչատրյանը զիջում էր 0:6 հաշվով, սակայն կարողացավ հավասարեցնել այն և անգամ հաշվի մեջ առաջ անցնել։ Այնուամենայնիվ, վերջնամասում հայ ըմբիշը ևս մեկ միավոր զիջեց մրցակցին և 7:7 հաշվի պայմաններում պարտվեց լրացուցիչ ցուցանիշներով՝ առաջնությունն ավարտելով 5-րդ տեղում։

Հիշեցնենք, որ քիչ անց բրոնզե մեդալի համար պայքարելու է նաև 97 կգ քաշային Էրիկ Տեր-Մաթևոսյանը, որի մրցակիցը Վրաստանը ներկայացնող հայ ըմբիշ Արման Մկրտչյանն է։

Օգոստոսի 16-ին Սլովակիայի մայրաքաղաք Բրատիսլավայում մեկնարկել է հունահռոմեական ըմբշամարտի մինչև 20 տարեկանների Աշխարհի առաջնությունը։

Երեկ 87 կգ քաշային Յուրիկ Պետրոսյանը կիսաեզրափակիչում 8-1 հաշվով հաղթեց ավստրիացի մրցակցին ու այսօր ևս պայքարեց պատվո հարթակի ամենաբարձր աստիճանին կանգնելու համար:

Եզրափակիչում Պետրոսյանը զիջեց ճապոնացի Տայձո Յոշիդային ու դարձավ մցաշարի արծաթե մեդալակիր։

Երեկ 77 կգ քաշային Սամվել Տերտերյանը կիսաեզրափակչում 6-0 հաշվով առավելության հասավ վրացի մրցակցի նկատմամբ ու այսօր գոտեմարտեց ոսկե մեդալի համար։ Սամվելը եզրափակիչում հաղթեց ադրբեջանցի մրցակցին ու դարձավ աշխարհի չեմպիոն։